Төрөөбүт норуокка муҥура суох бэринии

Бу дьоро күн мустубут дьон Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин ХII, Ил Түмэн I уонна II ыҥырыыларын депутата, Өрөспүүбүлүкэ палаататын бэрэссэдээтэлэ Егор Ларионов ураты хорсунун, кырдьыксытын тоһоҕолоон бэлиэтээтилэр. Кини — төрөөбүт норуокка муҥура суох бэриниилээх буолуу тыыннаах холобура.

Халыҥ хахха буолар дьоммут

Политик эрэ барыта гуманист буолбат. Егор Михайлович курдук норуотун кыһалҕатын ыар сүгэһэр оҥостор, кинилэр интэриэстэрин өрө тутар, туохтан да толлон турбат халыҥ хахха, суон дурда буолар дьоммут элбэҕэ суохтар. Өрөгөйдөөх үбүлүөйүгэр дьоҥҥо эрэ барытыгар сыстыбат, кини ити киһи быһыытынан үрдүк хаачыстыбалара элбэхтик ахтылыннылар.
Биир учуонай: «Дьон 99,9 %-на куттаҕас. Ол иһин буола турар олоххо сөп түбэһэ сатыыр. Биир эрэ бырыһыаммыт — хорсун», – диэн этэн турардаах. Ити 1% Егор Ларионов курдук дьоммут киирсэ сырыттахтара.
Егор Ларионовы үгүстэр күүстээх юрист быһыытынан билинэллэр. Маны дьоро киэһэҕэ кинини ытыктаан кэлбит өрөспүүбүлүкэ биллэр-көстөр юристара бигэргэттилэр. Кырдьык, субъект уонна дойду Төрүт Сокуоннарын оҥорсууга тэҥинэн кыттыыны ылбыт киһибит суох буолуохтаах. Ити да түгэннэр элбэҕи этэллэр дии саныыбын.

Саҥа парламент атаҕар туруутугар

Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ Александр Жирков өрөспүүбүлүкэ саҥа парламентаризмын аксакала, ытык киһитэ, М.К. Аммосов аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Федерация Сэбиэтин чилиэнэ, Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин ХII ыҥырыытын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, Ил Түмэн бастакы ыҥырыытын Өрөспүүбүлүкэ палаататын бэрэссэдээтэлэ Егор Ларионов боростуой үлэһиттэн саҕалаан өрөспүүбүлүкэ салайааччытыгар тиийэ үүммүтүн бэлиэтээтэ.

Тыытыллыбатах тоҥуу хаары оймоон, суолу тэлэр ыарахаттардааҕа биллэр. Ол кэриэтэ саҥа дьыаланы саҕалыыр хаһан баҕарар уустуктардаах буолара кимиэхэ баҕарар өйдөнөр.
Александр Николаевич ыһыллыы-тоҕуллуу уустук 90-нус сылларыгар саҥа тэриллэн эрэр Саха сирин парламенын Өрөспүүбүлүкэ палаататыгар Егор Михайлович бэрэссэдээтэлинэн дьоһуннук үлэлээбитин туһунан эттэ. Оччолорго «Автобазаҕа сэттэ массыына баар, онон парламент сэттэ кэмитиэттээх буолуохтаах», – диэн этиллэр боростуойа суох кэм этэ. Александр Жирков: «Парламент икки палаататын күүстээх юристар Афанасий Илларионов уонна Егор Ларионов өйдөһөн-өйөһөн, биир сүбэнэн салайбыттара. Тандемынан үлэлээбиттэрэ. Саҥа парламентаризм атаҕар туруутугар төһүү күүс буолбуттара. Егор Михайлович үрдүк квалификациялаах юрист быһыытынан өрөспүүбүлүкэ уонна Российскай Федерация саҥа Төрүт Сокуоннарын оҥорсууга кыттыыны ылбыта. Дойду Конституциятын оҥорууга кыттан, кини субъект, өрөспүүбүлүкэ актыыбынай көмүскээччитин быһыытынан сылдьыбыта», – диэн эттэ. Кини Егор Михайловичка Ил Түмэн Махтал суругун уонна олоҕун аргыһыгар Степанида Степановнаҕа тыыннаах сибэкки дьөрбөтүн туттарда.
Дьоро киэһэ «буруйдааҕын» автобиографиятын биир идэлээҕэ, өрөспүүбүлүкэ Конституционнай суутун бастакы бэрэссэдээтэлэ Дмитрий Миронов сиһилии билиһиннэрдэ. Кини бары кыахтаах, киэҥ билиилээх-көрүүлээх депутаттар түмсүбүт Өрөспүүбүлүкэ палаатата салайааччытыгар табыллыбатаҕа буоллар, этэргэ дылы, кими да, тугу да билиммэт, истибэт элитарнай уоргаҥҥа кубулуйуон сөптөөҕүн туһунан эттэ. Кырдьык, быыһык кэмҥэ норуот депутаттарынан бас-көс дьоммут талыллыбыттара. Дмитрий Николаевич Ил Түмэн бастакы ыҥырыыта ылыммыт 99 сокуонуттан күн бүгүн 33-һэ үлэлии турарын бэлиэтээтэ. Кини Егор Михайлович дьиҥнээх патриот буоларын бэлиэтээтэ.

Былаас буортулаабатах киһитэ

Дьоро киэһэҕэ өрөспүүбүлүкэ Ил Дархана Егор Борисов кыттыыны ылла. Егор Афанасьевич: «Ыһыллыы-тоҕуллуу уустук сылларыгар Егор Ларионов курдук дьонноох буоламмыт өрөспүүбүлүкэбит сөптөөх суолу-ииһи тутуспута. Мин Чурапчы улууһугар райсовекка үлэлии сырыттахпына, кини Намҥа үлэлиирэ. Коллегалар этибит. Эдэр дьоҥҥо наһаа эйэҕэстик сыһыаннаһара. Афанасий Илларионов уонна Егор Михайлович курдук саталлаах салайааччылары кытта алтыспыт, билсибит дьоллоохпун. Мэлдьи сүбэ-ама буолаллара. Өрөспүүбүлүкэлэрэ үүнэрин-сайдарын туһугар ис дууһаларыттан кыһаллаллара. Егор Михайлович юридическай эйгэҕэ убаастанара бүгүҥҥү киэһэттэн көстөр. Өрөспүүбүлүкэ сүрүн юристара — бука бары коллегаҕытын эҕэрдэлээри кэлэн олороҕут. Федеральнай таһымҥа субъект интэриэһин көмүскээһин салайааччыттан куттаһа суох, хорсун буолууну ирдиир. Егор Михайлович туруорсары сатыыра», — диэн эттэ.

Ил Дархан Егор Ларионовы былаас буортулаабатах киһитинэн ааттаата. Кини: «Сорохтор дуоһунастаннылар эбэтэр дуоһунастара үрдээтэр эрэ, уларыйан хаалаллара баар суол. Ити ордук эдэрдэргэ туһуланар. Егор Михайлович олус боростуой киһи. Ыччакка үтүө холобур буолар хорсун салайааччы, политик. Оччолорго генсекретардары ким да тыл быһаҕаһынан кириитикэлээбэт кэмигэр, кини Михаил Горбачевка баар итэҕэстэри ыйбыта. Ыһыллыы-тоҕуллуу уустук кэмигэр Егор Ларионов курдук дьонноох буоламмыт, өрөспүүбүлүкэбит атын регионнарга тэҥнээтэххэ, экономикатыгар оҕустарыыта кыра этэ. Кинини кытта билсибиппиттэн уонна алтыспыппыттан дьылҕабар махтанабын», — диэн этиитин түмүктээтэ.
Өрөспүүбүлүкэ Ил Дархана Егор Борисов юбилярга «Гражданскай килбиэн» бэлиэни уонна 1,5 мөл. солк. туттарда.

Оскуолаҕа — Егор Ларионов аата

Намнар биир дойдулаахтарын туһунан, биллэн турар, истиҥ тылларынан эрэ аҕыннылар. Егор Михайлович бары боппуруостарга аҕа саастаах үтүө сүбэһит буоларын тоһоҕолоон бэлиэтээтилэр.
Төрөөбүт-үөскээбит Салбаҥын оскуолатыгар ытык киһилэрин — Егор Ларионов аатын иҥэрбиттэрэ кэрэхсэбиллээх.
Нам улууһун баһылыга Александр Атласов «Улуус сайдыытыгар кылаатын иһин» бэлиэни бу киэһэ «буруйдааҕар» туттарда.
* * *
Бииргэ үлэлээбит-хамсаабыт коллегалара Василий Власов, Георгий Артемьев, Александр Ким-Кимэн уонна Дмитрий Попов, этэргэ дылы, үрүҥ-хара быһаарыллар уустук кэмҥэ өрөспүүбүлүкэ туһугар хайдах үлэлээбиттэрин туһунан аҕыннылар.
Дьоро киэһэни Суорун Омоллоон аатынан Опера уонна балет театрын артыыстара Феодосия Шахурдина, Эдуард Баланов уонна Зинаида Колодезникова киэргэттилэр.

Людмила НОГОВИЦЫНА.