Интернационалист-буойун Александр Петров

Александр Эдуардович 1952 сыллаахха от ыйын 18 күнүгэр Бордоҥ нэһилиэгэр Киирэп түбэҕэ күн сирин көрбүт. Кини ойор-тэбэр оҕо сааһа төрөөбүт дойдутугар ааспыта. Онтон 1969 сыллаахха Бордоҥ оскуолатын бүтэрэн баран, Москва куоракка инженернэй-тутуу институтугар туттарсан киирбит. Александр бу хайысха бэйэтигэр сөп түбэспэтин өйдөөн, үөрэҕин тохтоторго быһаарыммыт. 1972 сыллаахха Кыһыл Армияҕа ыҥырыллан сулууспалыы барар. Саллаат Ийэ дойдутугар ытык иэһин төлөөн баран Сызранскайдааҕы Үрдүкү байыаннай авиационнай училищеҕа үөрэххэ киирэр. Манна түөрт сыл устата байыаннай дьыалаҕа үөрэнэн летчик-инженер идэтин ылар, училищены туйгуннук бүтэрэр.

Кыһыл дипломнаах эдэр летчикка салгыы ханна сулууспалыы барарын талларбыттар. Александр Эдуардович: “Бэйэм Забайкалье диэки барар санаалаах этим, ону бииргэ үөрэммит доҕотторум этиилэрин ылынан, салгыы Львов куорат таһыгар арҕаа Прикарпатскай байыаннай уокурукка сулууспалыырга быһаарыммытым. Онно дьиэ кэргэммин кытта тиийэн уон сыл олорбуппут. Онтон бирикээс кэлэн, 1982 сыллаахха Афганистаҥҥа бастакыбын бара сылдьыбытым. 1985-1986 сс. иккиһин ыҥырыллыбытым. Салгыы 1987 с. Монголияҕа сулууспалыы барарга анаммытым. Онно үс сыл олорбуппут. Онтон Дальнай Востокка (Биробиджан куорат таһыгар) ыыппыттара”, – диэн ааспыт кэми ахтар.
Александр Эдуардович үс сыл кэриҥэ Афганистан сэриитигэр сылдьыбыт кэмин, дойду оччотооҕу уонна билиҥҥи байыаннай туругун туһунан бэйэтин санаатын үллэһиннэ. “Биһиги сылдьарбыт саҕана Кабул, Кандагар, Джелалабад олус кэрэ куораттар этэ… Билигин барыта урусхалланан турарын көрө-көрө киһи эрэ дьиксинэр”, – диэн курус санааҕа ылларан олорон эттэ.

Интернационалист-буойун 1992 сыл бүтүүтэ иэһин толорон дойдутугар, төрөөбүт Бордоҥор кэлэр. Саха сиригэр кэлээтин кытта кинини араас үлэҕэ ыла сатаабыттар. “Дууһаны эмтиир санааттан бэйэм үөрэммит оскуолабар учууталынан үлэлии киирбитим. Оҕо – бу сир үрдүгэр саамай ыраас дууһалаах, чараас сүрэхтээх киһи. Сүүрбэ сыл устата оҕолору кытта үлэлиирбиттэн биир да түгэҥҥэ кэмсиммэтэҕим. Оскуолаҕа үлэлии киириэхпиттэн өйдүүн-санаалыын, дууһалыын чэпчээбитим. Бастаан утаа түүн аайы бииргэ үөрэммит, сэриилэспит доҕотторбун түһээн көрөр этим, сүгүн утуйбатым даҕаны…Онуоха кэргэним: “Баран доҕотторгун көрсөн уоскуйан кэлэриҥ дуу?” – диэн сүбэлиирэ да, оҕолорум үөрэнэр эҥин буоланнар, кыайтарбатаҕа. Онтон 2007 сыллаахха бииргэ үөрэммиттэрим куурсунан көрсүһүүнү тэрийэннэр, Сызрань куоракка бара сылдьыбытым. Үөрэхпитин бүтэрбиппит отут сылын бэлиэтээбиппит. Ол кэннэ, дьэ, түһээбэт буолбутум”, – диир Александр Эдуардович.
Александр Эдуардович Бордоҥ орто оскуолатыгар оҕону патриотическай тыыҥҥа иитиигэ быһаччы кыттыһан военрук-учууталынан 20 сыл үлэлээбит. Ону таһынан, эдэр эрдэҕиттэн спордунан дьарыктанар буолан, физкультура уруогун эмиэ ыыппыт. Ыччат Ийэ дойдуга ытык иэһин чиэстээхтик төлүүрүгэр, кинилэри армия оскуолатыгар буһан-хатан тахсыытыгар бэлэмнээх ыытарга дьаныһан үлэлээбит. Учуутал үөрэппит, дьарыктаабыт уолаттара Армияҕа үчүгэйдик сулууспалаан кэлэллэриттэн үөрэ саныыр. Үһүс сылын оскуолаҕа харабылынан үлэлиир.
Бордоҥ нэһилиэгин ытык олохтооҕо Александр Эдуардович нэһилиэк баһылыгар Наталья Егороваҕа: “Биэнсийэҕэ тахсан дойдубар кэлбиппэр биһиэхэ тута киэҥ да киэҥ дьиэни биэрбиттэрэ. Быйыл нэһилиэк баһылыга Наталья Михайловна дьиэбин толору сылыттарда, сарайын оҥоттордо. Онон билигин сылаас дьиэҕэ үөрэ-көтө олоробун”, – диэн махтанар.
Александр Эдуардович төрөөбүт дойдутун патриотун быһыытынан эдэр ыччакка холобур буолуох тустаах.

Мария ПАВЛОВА