Армия олоҕуттан

Ньургун Гольдеров, Амма улууһун Болугур нэһилиэгин дьокутаата, «Сельхозтехника Якутии» ХЭТ гендириэктэрэ:
 — Евразия континенын саамай уһук хоту туочукатыгар — Челюскин тумулугар сулууспалаан турардаахпын. Муора кытылыгар ааһан иһэр суудуналары сокуоннайа суох таһаҕаһы таһалларын-суоҕун бэрэбиэркэлиирбит. Биир түгэни санаан аастахха маннык. Биирдэ офицердар муора кытылынан танкетканан кыыл табаны бултуу бардылар. Балачча өр сойуолаһан, 20-чэ төбөнү бултаан аҕалан, тэлгэтэн кэбистилэр. Саллааттары ыҥыртаан, ким сатаан астыырын ыйыталастылар. Ким да суох буолан биэрдэ. Сүөһүнү, сылгыны астыы үөрүйэх буолан, мин сөбүлэстим, хоту дойду уолун ыстаарсайынан аныыбыт, саллааттаргар үөрэт, ыйан-кэрдэн кулу диэн кэбистилэр. Хайдах сүлэри, хол-буут араарары саллааттарга көрдөрөн биэрдим, күргүөмүнэн сыа-сым курдук астаан-үөллээн кэбистибит. Сулууспалааччыларым сөҕүү-махтайыы. Ол сылдьан таба саамай минньигэс чааһа тугуй диэн буолла? Тыла диэтим. Офицердарга таба тылын ахсаанынан биири да энчирэппэккэ, илдьэн биэриэхтээхпит. Ол гынан баран доҕотторбун күндүлүөх санааттан, хас биирдии тылтан төрдүттэн быһан ылан туспа уурдум. Онон офицердар да, көннөрү саллааттар да «деликатестан» маппатахтара. Кыра бырааһынньыкка тэҥнээх мааны остуол буолбута.
Армия диэн – дьиҥнээх эр киһи оскуолата. Киһи улахантан уолуйбат, ыарахантан толлубат, хорсун буола үөрэнэр. Ис туругуҥ кытаатар, эр киһи үс сүөм үрдүүр.

Семен Семенов, Ньурба улууһун Хаҥалас нэһилиэгин дьокутаата, ветеринар:
— Камчаткаҕа муора пехотатыгар сулууспалаабытым. Биир бэһиэлэй түгэн баара. Биирдэ биир саллаакка хамаанда кэллэ: “Иди спроси у командира полведра клиренса!”, — диэн. Нуучча саллаата уолуйан, омунугар ол клиренс диэн тугун-ханныгын быһаарса да барбакка, кураанах солуурун туппутунан, көтөн түспүт: “Товарищ старший лейтенант, полведра клиренса!”. Онтун биирэ төттөрү быраҕан биэрэр. Арааһа, биэдэрэ аҥара кырааска дуу, туох дуу диэн өйдөөбүт сурахтааҕа.
Армия киһини дьиссипилиинэҕэ, бэрээдэктээх буоларга, сууту-сокуону тутуһарга уонна олоххо сыаллаах-соруктаах буоларга үөрэтэр. Саҥа бараары сылдьар ыччакка туһаайан этиэм этэ: туохтан да иҥнэн-толлон турумаҥ, хайдах сылдьарыҥ барыта бэйэҕиттэн тутулуктаах. Дедовщина диэн билиҥҥи армияҕа сэдэх көстүү. Итиэннэ сахалар армияҕа быдан чаҕылхайдык сулууспалыыллар. Спорт бары көрүҥэр дэгиттэр, үлэҕэ сыстаҕас уонна сааны-саадаҕы да туттууга тэҥнээхтэрэ суох буолааччылар. Күрэхтэһии эҥин буоллаҕына, аҥардас сахалар сүүмэрдэммит хамаандалара күрэхтэһэр дуу тугуй диэн күлээччилэр, өрүү бастакы миэстэҕэ сылдьааччыбыт, биир эмэ атын омук, онон-манан чорбойооч­чу. Сахалар оҕо эрдэхтэн сааны тута үөрүйэхпит, окко-маска эриллэн, бултаан-алтаан армияҕа син бэлэмнээх тиийэбит дии саныыбын.