Саха сирин оҥорон таһаарар салаатыгар дьоһун хардыы

Бу үөрүүлээх түгэҥҥэ үрдүк сололоох салайааччылар кытыннылар. Өрөспүүбүлүкэ Ил Дарханын эбээһинэһин быстах кэмҥэ толорооччу Айсен Николаев, кылаабынай федеральнай инспиэктэр Виктор Хохрин, СӨ Судаарыстыбаннай Мунньаҕын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта Анатолий Добрянцев, Хаҥалас улууһун баһылыга Гаврил Алексеев, “Востокцемент” ХЭТ дириэктэрэ Виктор Иванов, “Якутцемент” дириэктэрэ, норуот депутата Алиш Мамедов уонна да атыттар.

Бу үөрүүлээх түгэҥҥэ үрдүк сололоох салайааччылар кытыннылар. Өрөспүүбүлүкэ Ил Дарханын эбээһинэһин быстах кэмҥэ толорооччу Айсен Николаев, кылаабынай федеральнай инспиэктэр Виктор Хохрин, СӨ Судаарыстыбаннай Мунньаҕын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта Анатолий Добрянцев, Хаҥалас улууһун баһылыга Гаврил Алексеев, “Востокцемент” ХЭТ дириэктэрэ Виктор Иванов, “Якутцемент” дириэктэрэ, норуот депутата Алиш Мамедов уонна да атыттар.
Саха сирин сайдар саҕах­тарыгар биир улахан эрэлинэн буолуохтаах оҥорон таһаарар сыаҕы арыйыы Арассыыйа күнүгэр түбэспитэ суолталаах. Сырдык бырааһынньыгы кытта регион кыайыылаах-хотуулаах түгэнин сибээстиир оруннаах. Айсен Николаев эҕэрдэ тылыгар ол туһунан бэлиэтээтэ уонна Саха сирин тутууга салаатын биир саамай тумус оҥостор тэрилтэтинэн “Якутцемент” буоларын эттэ. “Кэлиҥҥи сылларга Дьокуускайга 1 мөл. 800 тыһ. кв. м. иэннээх дьиэ тутан киллэрдилэр. Цемент оҥорон таһаарар сыах үһүс тиһигэ Саха сиригэр тутуллуохтаах дьиэлэргэ барыларыгар тиийиэҕэ, тоҕо диэтэххэ бу бүгүн киирэр тиһик сылга 500 тыһ. тонна кыамталаах!”, — диэтэ. Тутуу матырыйаала дэлэйдик оҥоһулларыгар эрэ болҕомтону уурбатылар. Маны таһынан Айсен Николаев сыах саҥа тиһигэ олоххо киирбитинэн элбэх үлэ миэстэтэ тахсыбытын, инникитин хаачыстыбаннай дьиэлэр-уоттар тутуллуохтарын туһунан эттэ. “Востокцемент” ХЭТ салалтатыгар улахан махталбытын биллэрэбит. Билиҥҥи уустук кэмҥэ хампаанньа 3,5 млрд. солк. үбү бу аныгылыы сыаҕы тутууга инвестициялаата”, — диэтэ. Бэлиэтиир буоллахха, собуокка саҥа 80 үлэ миэстэтэ арылынна. Үлэһиттэр 22 тонна клинкери уонна чааска 100 тонна сиэмэни оҥорон таһаараллар.

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Парламенын аатыттан тэрилтэ кэлэктиибин вице-спикер Анатолий Добрянцев эҕэрдэлээтэ. Кини: “Дойду экономикатыгар кириисис сатыылаабыт кэмигэр бу курдук улахан бырайыагы олоххо киллэрбит “Востокцемент”, “Якутцемент” тэрилтэлэргэ улахан махталбытын биллэрэбит. Тэрилтэлэр салалталара киэҥ билиилээх уонна тус сыалларын олоххо киллэрэргэ дьулуурдаах буоланнар, Саха сирин оҥорон таһаарар салаатыгар улахан хардыы оҥоһулунна”, — диэтэ.

Санатар буоллахха, собуот үһүс технологическай линиятын тутуу 2014 сыл бэс ыйыгар саҕаламмыта. Саха сирин тэрилтэтигэр 3,5 млрд солкуобайы собуот акционера «Востокцемент» укпута. Түөрт сыл устата «Якутцемент» баазатыгар 7 эбийиэк тутулунна. Саҥа линияҕа 7 тыһыынча тонна оборудование наада, 18 тыһыынча куб. миэтэрэттэн тахса тимир бетон туһанылынна.

Анатолий Добрянцев үлэ тэ­тимэ хайдах саҕаламмытын аҕынна. “2002 сыллаахха Хаҥалас улууһун баһылыгынан үлэлиир эрдэхпинэ өрөспүүбүлүкэ оччотооҕу салалтатын кытары хас да мөлүйүөннээх иэстээх “Якутцемент” кыһалҕатын хайдах быһаарар туһунан дьүүллэспиппит. Тэрилтэ тутулугун уларытар туһунан бырагыраама ылыммыппыт, собуот үлэтин тохтоппотоҕо. Бүгүн собуот саҥа тиһигин арыйабыт. Бу кылгас кэм иһигэр “Якутцемент” өрөспүүбүлүкэ биир бөдөҥ тэрилтэтинэн буолла. Тэрилтэ баар буолан саҥа үлэ миэстэлэрэ арылаллар, Хаҥалас улууһун социальнай-экономическай сайдыытыгар көмө оҥоһуллар”, — диэн Анатолий Добрянцев бэлиэтээтэ уонна Ил Түмэн бэрэссэдээтэлин махтал суругун Виктор Ивановка уонна Виктор Мастьяновка туттарда.