Ураты быыстапка арылынна

Национальнай художественнай мусуой киэҥ киэлитигэр «Арктика раритеттара. Орто Халыма уус-уран нэһилиэстибэтэ» диэн ураты быыстапка арыллыытыгар сылдьан, XVIII–XXI үйэтээҕи дэҥҥэ көстөр экспонаттары көрөр чиэскэ тигистим.

Быыстапкаҕа дьон-сэргэ ордук сэргээн «Хотойдоох сон» диэн XIX үйэ ортотунааҕы дьахтар урууга кэтэр таҥаһын тула үмүөрүстэ.

Бу быыстапкаҕа ат сэбэ-сэбиргэлэ туспа миэстэни ылар. Мас ыҥыыры ордук болҕойон көрдүм. Тимиртэн, үрүҥ көмүстэн араастаан быһан-отон киэргэппиттэр. Ат үүнэ, баһын быата, кычым, чаппараах – барыта олус сиэдэрэйдик оҥоһуллубута киһи хараҕар быраҕыллар. Уу сахалыы ат тээбириниттэн уратыта диэн, хотугу норуоттар сиэрдэринэн оҕуруо киэргэтиилээх уонна араас өҥнөөх сабынан быысапкалаах буолар эбит.

Оҕо, дьахтар, эр киһи таҥаһа тус-туспа тигиилээх буолар эбит. Бу эмиэ оччотооҕу көс омук үгэһигэр, итэҕэлигэр олоҕурар.

Норуот дьокутаата Василий Местников: “Орто Халыма олохтоохторун бу бэлиэ күнүнэн эҕэрдэлиибин! Бүтүн өрөспүүбүлүкэ маннык ураты култуураны көрөр кыахтанна. Бу быыстапка история тыыннаах кэрэһитэ буолар. Бу малларга, норуот маастардарын үлэлэригэр, эриэккэс оһуорга-дьарҕааҕа хотугу оройуоннарбыт олоҕу көрүүлэрин, дириҥ ис хоһоонноох баай историяларын көрөбүт”.

Норуот дьокутаата Любовь Явловская: “Бу быыстапкаҕа биһиги улууспут көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн испит ураты нэһилиэстибэтин киэҥ эйгэҕэ таһаардыбыт. Манна норуот үйэлээх муудараһа, нация быһыытынан ураты моһуона арылыччы көстөр. Олоҕор-дьаһаҕар туттар мала-сала, иһитэ-хомуоһа, сэбэ-сэбиргэлэ Хоту сир тыйыс усулуобуйатыгар сөп түбэһиннэрэн оҥоһуллар. Холобур, мин офтальмолог быраас буоларым быһыытынан, хаар ачыкытын олус сэргээн көрдүм. Харахтарын харыстаан, маннык чарапчы оҥостубуттара норуот булугас өйүн, толкуйун кэрэһилиир. Киэргэл-симэх туһунан эттэххэ, бу быысапкатын, оһуорун-мандарын, таҥас быһыытын да көрдөххө, оччотооҕу дьон бэйэтэ туспа канонунан таҥнар эбит, туспа бренды тутуһар да диэххэ сөп. Маны учуонайдар дириҥник үөрэтэн, оһуор суолтатын, дириҥ ис хоһоонун расшифровкалыыр наадатын этэллэрэ оруннаах. Цифровой эйгэ үйэтигэр бу кыаллар суол. Аныгы ыччат бу хамсааһыны салгыы сайыннаран норуот үйэлээх үгэһин уһун тыынныыр, салгыы сайыннарар кыахтаах”.