Петр Гоголев: күүһү түмүү, санааҕа уонна дьыалаҕа хорсун буолуу элбэҕи кыайар

Саха сирин парламенын бэрэссэдээтэлэ Петр Гоголев муус устар 27 к. Нам улууһун Хатырык сэлиэнньэтигэр Өрөспүүбүлүкэ Күнүгэр уонна Ил Түмэн 25 сылыгар анаммыт өрөгөйдөөх тэрээһиннэргэ кыттыыны ылла.

Бырааһынньыктааҕы мун­­­ньах кыттыылаахтарыгар туһаайан, парламент спике­рэ бу күн Саха сирин дьоно официальнай судаарыстыбаннай бырааһынньыгы — Өрөс­пүүбүлүкэ Күнүн бэлиэ­тиил­лэрин эттэ: «Муус устар 27 күнү­гэр өрөспүүбүлүкэ уопсас­ты­баннай уонна политическай олоҕор икки бэлиэ түгэн буолбута. 1922 сылга БСКСК Президиума РСФСР чааһын быһыытынан Саха АССР тэрийии туһунан Декрети ылбыта. Оттон оруобуна 70 сыл буолан баран, 1992 сылга өрөспүүбүлүкэ саҥа Төрүт Сокуона — Конституция күүһүгэр киирэн, Россия Федерациятын субъегын быһыытынан Саха сирин статуһун быһаарбыта».

Петр Гоголев санаппытынан, Өрөспүүбүлүкэ Күнүн Хатырык сэлиэнньэтигэр ыытар бэртээхэй үгэһи Саха сирин бастакы Президенэ Михаил Николаев төрүттээбитэ.

«Бу күн биһиги историяны анааран көрөн, уһулуччулаах политическай диэйэтэллэр – Максим Аммосов, Платон Ойуунускай, Степан Аржаков, Исидор Барахов уонна кинилэр биир санаалаахтарын ахтан-санаан ылабыт. Бу саха норуотун дьадаҥы дьиэ кэргэттэриттэн тахсыбыт талааннаах уонна чаҕылхай эдэр уолаттар, оччотооҕу кэм үгүс диэйэтэллэрин курдук, ыарахан дьылҕалаах, бэйэлэрин Ийэ сирдэрин төлөннөөх патриоттара этилэр», — диэтэ Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ.

Кини Максим Аммосов төрөөбүт сиригэр сылдьан, Саха си­рин үгүс дьоно историяны личностар оҥороллорун дьэҥкэтик өйдүүллэрин эттэ: «Эдэр коммунистар — Максим Аммосов уонна кини биир санаалаахтарын сыраларынан Саха сирэ судаарыстыбаннай-правовой статуһу ылбыта, РСФСР састаабыгар автономнай өрөспүүбүлүкэнэн буолбута. Регион сайдыытыгар, экономика, култуура, үөрэх уонна наука өрө тахсыыларыгар Саха АССР төрүттэниитэ туох төрүт суолталаммытын биһиги бары билэбит».

Парламент спикерэ бэлиэтээбитинэн, Саха сирэ киһи хапытаалын индексинэн бүгүн Уһук Илиҥҥэ бастакы итиэннэ Россияҕа 6-с миэстэҕэ сылдьар, экономикатын көрдөрүүлэринэн Россия регионнарын уон бастыҥнарын ахсааныгар киирэр.

«2019 сылы өрөс­пүүбүлүкэ баһылыга Айсен Николаев Сомоҕолоһуу сылынан биллэрбитэ. Саҥа үрдэллэри ситиһиигэ биһиги күүспүтүн түмүөхтээхпит, санаабытыгар уонна дьыалабытыгар хорсун буолуохтаахпыт, нэһилиэнньэ олоҕун таһымын үрдэтиигэ, экономика кыахтарын сайыннарыыга саҥа туруоруллубут соруктары ситиһиилээхтик быһаарар туһугар бэйэбитигэр көҕүлээһиннэри уонна эппиэтинэһи ылыахтаахпыт», — диэтэ Петр Гоголев.

Ил Түмэн бэрэссэдээтэлэ доҕордоһуу айар күүһүгэр болҕомтону туһаайда: «Чуолаан биир санааланыы, биир хамаандаҕа үлэлээһин, эрэл саамай хорсун былааннары олоххо киллэрэр кыахтаахтар. Максим Аммосов уонна Платон Ойуунус­кай олохторун тиһэх күннэригэр диэри доҕордоспуттара».

Ити кэннэ Петр Гоголев Ойуу­нускай “Кыһыл ойуун” айымньытыттан Максим Аммосовка аналлаах анабыл тыллары аахта.

«Бу айымньы өрөспүүбүлүкэ кэнэҕэски сайдыытын өтө көрүүнэн, биһиэхэ кэс тылынан буолбута», — диэн бэлиэтээтэ Петр Гоголев.

Салгыы кини Ил Түмэн, инники ыҥырыылар үлэлэрин уопутугар тирэҕирэн, киһи дьоһун олоҕун уонна көҥүллүк сайдыытын хааччыйыыга туһуламмыт сокуоннары оҥоро туруоҕун, төрөөбүт өрөспүүбүлүкэбит уонна Россия Федерациятын уйгутун, чэчирии сайдыыларын туһугар үлэлиэҕин-хамсыаҕын туһунан эрэннэрдэ.

Судаарыстыбаннай Мунньах аатыттан Петр Гоголев өрө­­гөйдөөх мунньах кыт­тыы­­­лаахтарын уонна Саха сирин бары олохтоохто­рун быраа­һынньыгынан – Өрөспүү­бүлүкэ Күнүнэн эҕэрдэлээтэ, бөҕө чэгиэн туругу, өрөспүүбүлүкэ олоҕун тупсарыыга саҥа сити­һиилээх саҕалааһыннары, эйэни уонна үтүөнү, дьолу уонна этэҥҥэ буолууну баҕарда.