Госдума депутаттарыгар ханнык боломуочуйалар уонна хааччахтааһыннар көрүллэллэрий?

Алтынньы 15 күнүгэр Госдума депутаттара эбээһинэстэрин толорбот, кэһэр түгэннэригэр туох миэрэлэр ылыллалларын туһунан уураахтар бигэргэннилэр. Ол курдук, депутат эбээһинэһин толорбот түгэнигэр кэмитиэккэ салайар дуоһунаһыттан биитэр фракцияттан уһуллуон сөп. Маннык кэһии иирсээни утары дьаһал ылыллыбатаҕыттан уонна үлэлиир бириэмэтигэр дуоһунастаахха биллибит иһитиннэриилэри тарҕатыыттан тахсыан сөп. “Сокуону кэһии бастакы түгэнигэр – депутакка сэрэтии биллэриллэр, иккискэ – кэмитиэккэ салайар дуоһунаһыттан биитэр фракцияттан уһуллар. Эбиитин манык кэһии тахсыбытын туһунан иһитиннэрии гражданнарга аһаҕас буолар – Госдума сайтыгар уонна “Парламент хаһыатыгар” бэчээттэнэр”, – диэн Госдума бэрэссэдээтэлэ Вячеслав Володин иһитиннэрдэ.

Депутат бырааба

Депутат боломуочуйатын, быраабын уонна эбээһинэһин туһунан санатар буоллахха. Госдума депутатын статуһа РФ Конституциятынан уонна  «Федерация Сэбиэтин чилиэнин статуһун уонна Госдума депутатын туһунан» федеральнай сокуонунан сүрүннэнэр. Ыйыллыбыт сокуонунан депутат үлэтин көрүҥнэринэн буолаллар:

◆ Пленарнай мунньахтарга,  кэмитиэт, хамыыһыйа үлэлэригэр уонна парламент истиилэригэр кыттыыта;

◆ Сокуон барылларыгар көннөрүүлэри уонна уларытыылары киллэрии;

◆ Парламент уонна депутат ыйытыктарын киллэрии;

◆ Бырабыыталыстыба чилиэннэригэр, мунньахха ыҥы­рыллыбыттарга ыйытыктары иһитиннэрии.

Госдума парламенын ыйытыктара  (бу быһаарыы мунньахха үгүс депутат куолаһынан ылыллар) РФ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлигэр уонна Бырабыыталыстыба чилиэннэригэр, Генеральнай борокуруорга, Силиэстийэлиир кэмитиэт бэрэссэдээтэлигэр, Киин бааҥҥа, Киин быыбардыыр хамыыһыйаҕа, Ааҕар-суоттуур палатаҕа, атын судаарыстыбаннай былаас федеральнай уорганнарын салайааччыларыгар, судаарыстыбыннай былаас субъектардааҕы уорганнарыгар уонна олохтоох салайыныы дьаһалталарыгар, ону таһынан Пенсионнай фондаҕа, Соцстрахование фондатыгар, ФОМС-ка ыытыллыан сөп. Маны таһынан депутат ыйытыгын парламент эмиэ ыыталыан сөп. Маныаха дуоһунастаах сирэй парламент ыйытыгар тылынан биллэрэр (Госдума мунньаҕар) биитэр суругунан 15 күн иһигэр хоруй биэриэхтээх. Оттон сокуон ирдэбилинэн, депутат ыйытыгар хоруй биэрэргэ 30 күн бэриллэр.

Депутат өссө биир быраа­ба – бастакынан уочарата суох приемҥа киирии. Депутат бэйэтин үлэтинэн бастакынан уочарата суох тэрилтэ салайааччыларыгар уонна атын федеральнай, регионнааҕы уонна муниципальнай уорганнар дуоһунастаах сирэйдэригэр, бас билии көрүҥүттэн тутулуга суох, байыаннай управление уорганнарыгар, байыаннай чаастарга уонна сэбилэниилээх күүстэр тэрилтэлэригэр приемҥа киириэхтээх.

Тиһэҕэр, РФ Конституциятынан уонна «Федерация Сэбиэтин чилиэнин статуһун уонна Госдума депутатын туһунан»  федеральнай сокуонунан депутат тыытыллыбат буолууга бырааптаах. Ол аата, депутат дьэҥдьииргэ, доппуруоска биитэр холуобунай, административнай эппиэтинэскэ тардыллыбат. Генеральнай борокуратуура ирдэбилинэн, депутат тыытыллыбат буолуутун бырааба Госдума мунньаҕар көрүллэн, көтүрүллэр туһунан быһаарыы ылыллар.

Депутат эбээһинэһэ  уонна хааччахтара

Депутатынан пааспардаах, атын дойдуга олорор көҥүл докумуоннаах, сууттамматах биитэр өйүн туппут ханнык баҕарар гражданин буолуон сөп. Маны таһынан кини Госдуманы таһынан атын сокуону оҥорор (бэрэстэбиитэллээх) былаас уорганын депутата буолара сатаммат уонна судаарыстыбаннай, муниципальнай сулууспа үлэһитэ буолуо суохтаах. Сокуон ирдэбилинэн, науканан, үөрэтэр, айар үлэнэн дьарыктанарын таһынан атын  харчы киллэринэр,  преприниматель үлэтинэн дьарыктаныа суохтаах. Научнай, үөрэтэр, айар үлэтэ тас дойдуттан үбүлэнэрэ көҥүллэммэт. Маны таһынан депутат хаһаайыстыбаннай уоргаҥҥа биитэр атын коммерческайа суох тэрилтэҕэ кыттара сатаммат. Салайар уорганнар састааптарыгар, попечительскай уонна кэтиир (наблюдательный) сэбиэттэргэ, атын тас дойдулар тэрилтэлэригэр киирэрэ көҥүллэммэт.

Депутат боломуочуйатын толорор бириэмэтигэр физическэй уонна юридическай сирэйдэртэн   РФ сокуонунан көрүллүбэт наҕарааданы ылыа суохтаах (ссудалар, харчынан уонна атын наҕараадалар, өҥөнү оҥоруу, сынньалаҥ, тырааныспар төлөбүрүн ороскуоттара).

Тиһэҕэр, сокуоҥҥа чопчу ыйыллыбытынан, парламентарийдар тас дойду бааннарыгар счет арыйаллара биитэр харчы мунньуналлара бобуулаах. Бу ирдэбили кэһэр, маны таһынан үбүн, хамсаабат баайын уонна чугас дьонун туһунан дааннайдары биэрбэтэҕин түмүгэр депутат боломуочуйата тохтуур. .

Депутакка эбии икки сүрүн ирдэбиллэр – Госдума депутата пленарнай мунньахха, кэмитиэт, хамыыһыйа уонна да атын мунньахтарыгар тус бэйэтэ сирэйинэн сылдьыахтаах, ону таһынан быыбардааччылары кытта сибээс олохтуохтаах. Бу иһигэр регламент быһыытынан депутат биир ыйга иккиттэн кырата суох дьону приемнуохтаах уонна сыл аҥаарыгар биирдэ  быыбардааччылары кытта көрсүһүүлэри тэрийэн, тус бэйэтэ көрсүөхтээх. Бу эбээһинэһи хас да төгүл толорбот түгэнигэр депутат боломуочуйата быһыллар. Маны таһынан, сокуон ирдэбилинэн, депутат этическай нуормалары тутуһуохтаах. Ыйыллыбыт нуормалары кэһии эппиэтинэһэ регламент быһыытынан көрүллэр.

Госдума сайтын матырыйаалынан  Василий ПРОКОПЬЕВ бэлэмнээтэ

Уважаемые читатели!

1. Покупая электронную версию Издания, вы осознаете, что покупаете ее исключительно для личного (семейного) пользования. Перепродажа или любая другая передача купленного вами номера газеты третьим лицам запрещается и может преследоваться по закону.
2. Обязанности продавца, в качестве которого выступает Издание, считаются выполненными с момента отправки Покупателю ссылка на скачивание купленного и оплаченного им номера газеты.
3. Стоимость газеты в розницу 30 руб.

ВАЖНО! Иногда, по независящим от Издания причинам, спам-фильтры Покупателя перебрасывают письмо с заказанной вами ссылкой в папку «Спам». Поэтому если вы не получили от нас автоматически сгенерированного письма со ссылкой, для начала проверьте папку «Спам». Если его нет и там — обращайтесь в нашу редакцию.