Сокуону араҥаччылыыр Апостол

Маныаха биһигиттэн үгүспүт кини судаарыстыба уонна быраап теориятыгар, Россия судаарыстыбатын уонна омук дойдуларын историятыгар, быраабыгар, конституционнай быраапка дириҥ билиитин-көрүүтүн ураты тутан бэлиэтиир, ол да иһин биһиги хотугу кыраайбытыгар үрдүкү юридическай үөрэхтээһин аҔалаатар аҔатынан буолар юридическай наука доктора, профессор, биһиги бары умнубат Михаил Михайлович Федоровпытын кытта Саха сиригэр юридическай үөрэхтээһин атаҔар туруутугар уонна сайдыытыгар саамай быһаччы кыттыыны ылар кыахтаммыта. Михаил Михайлович Федоров 1984 сылга Дмитрий Николаевиһы Оренбургтан Саха судаарыстыбаннай университетыгар, билигин ХИФУ-га үлэҔэ ыҥыран, Саха сирин дьонугар киэҥник билиһиннэрбитэ.
Бэйэтин профессор, преподаватель быһыытынан үлэтигэр юридическай наука доктора Д.Н. Миронов уһулуччу ураты, демократическай истииллээх, кини устудьуону бииргэ айарга көҔүлүүр, матырыйаалы мэлдьи ханна да хатыламмат ааптар быһыытынан арыйар. Ол да иһин кини үөрэнээччилэрэ хаачыстыбалаах билиини ылаллар итиэннэ бэйэлэрин талааннарын, дьоҔурдарын арыйаллар. БаҔар, ол иһигэр биһиги эмиэ, бүгүн университеппытын бүтэрээччилэр юриспруденция эрэ эйгэтигэр буолбакка, былаас олохтоох, регионнааҔы уонна федеральнай таһымнаах уорганнарыгар, ону сэргэ норуот хаһаайыстыбатын араас салааларыгар кытта ситиһиилээхтик үлэлииллэринэн киэн туттуохпутун сөп. Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет чинчийээччи профессорын быһыытынан кини юридическай факультеты таһынан, бүтүн университет наукатын сайдыытыгар улахан кылааты киллэрэрин салҔыаҔа диэн эрэнэбин.
Өрөспүүбүлүкэ судаарыстыбаннай суверенитетын туһунан Декларация, Федеративнай Дуогабар, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституциятын (Төрүт Сокуонун) уонна Россия Федерациятын Конституциятын курдук туохтааҔар да суолталаах докумуоннар барылларын оҥорууга быһаччы кыттыбыт дьонтон биирдэстэрэ Дмитрий Николаевич буолар. Кини ыллыктаах тыла-өһө, бигэ билиитэ-көрүүтэ уонна олохтоон этэр сатабыла тутуһар санаатын коллегалара ылыналларыгар тирэх буолбута, ол кэмҥэ ити улахан суолталааҔа.

Дмитрий Миронов Россия Федерациятын субъектарын ортотугар биир бастакынан 1992 сылга тэриллибит Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституционнай суутун төрүттэспит киһинэн буолар. Оттон өрөспүүбүлүкэбитигэр конституционнай юстиция эйгэтигэр үөскээбит нормативнай-правовой база коллегаларбыт маннык үлэни ыыталларыгар тирэҔинэн буолбута. Саха сирин Конституционнай суутун 22 сыл устатыгар салайан олорбут Дмитрий Николаевичка бэйэтин коллегаларын – РФ субъектарын конституционнай (устааптаах) сууттарын бэрэссэдээтэллэрин уонна судьуйаларын ортотугар сүүнэ аптарытыаты ыларыгар ити барыта кыах биэрбитэ.
Суут Бэрэссэдээтэлин быһыытынан үлэни сатабыллаахтык тэрийбитин түмүгэр өрөспүүбүлүкэ Конституционнай суутун хас биирдии быһаарыыта биир өттүттэн дириӨник толкуйдаммыт, атын өттүттэн сокуону туһанааччыларга уонна көннөрү гражданнарга тиийимтиэ уонна өйдөнөр этэ. Бу сылларга өрөспүүбүлүкэҔэ Президенинэн (билигин Ил Дархан), Судаарыстыбаннай МунньаҔынан (Ил Түмэнинэн) уонна Конституционнай суутунан сирэйдээн дьиҥнээхтик үлэлиир былаас үс өрүттээх ситимэ үөскээбитэ. Дмитрий Николаевич, саарбаҔа суох, бэйэтин үгүс сыллаах, суолталаах уонна эппиэтинэстээх судаарыстыбаннай үлэтин кэмин устатыгар норуот бүттүүнэ талбыт лидердэрин – президеннэр Михаил Ефимович Николаевы, Вячеслав Анатольевич Штырову уонна Егор Афанасьевич Борисовы кытта хардарыта үлэлээбитин күндүтүк саныыр. Ону таһынан кини салалтатынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституциятыгар (Төрүт Сокуонугар) Комментарийы оӨорууга улахан үлэ толоруллубута, кэмиттэн кэмигэр научнай-практическай конференциялар, төгүрүк остуоллар уонна семинардар тэриллибиттэрэ.
Өрөспүүбүлүкэ Конституционнай суутун ити быраапка уонна интеллектуальнай улахан уонна суолталаах нэһилиэстибэтэ суут билиҥҥи састаабынан сайыннарыллара уонна айымньылаахтык эбиллэрэ бүгүн олус суолталаах.
Биһиги күндү юбилярбыт, өрөспүүбүлүкэ Бочуоттаах гражданина, Россия Федерациятын үтүөлээх юриһа, судаарыстыбаннай тутуу эйгэтигэр М.К.Аммосов аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, юриспруденция эйгэтигэр М.М.Федоров аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Дмитрий Николаевич Миронов 80 сааһын чэгиэн туруктаах, бэйэтин иллээх-эйэлээх дьиэ кэргэнин ортотугар, Саха сирин Конституционнай суутугар уонна Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университекка коллегаларын кэккэтигэр көрсөр. Кини күүстээх санаалаах уонна үрдүк таһымнаах тэрээһиннээх буолан, хас биирдии сарсыарданы икки чаастаах хаамыыттан уонна сэрээккэттэн саҔалыыр, үлэтин күнэ саҥа дьыалаларынан уонна кэрэхсэбиллээх көрсүһүүлэринэн толору.
Бүгүн, Дмитрий Николаевич 80 сааһын туолар үбүлүөйдээх күнүгэр биһиги, Саха сирин дьоно, бу бэйэтин төрөөбүт өрөспүүбүлүкэтигэр дириҥ бэриниилээх ураты Киһини, Россия патриотун уонна дьоһун Гражданины ис сүрэхтэн эҔэрдэлиибит! Ытыктабыллаах Дмитрий Николаевич, уһун үйэни, үгүс саҥа арыйыылары уонна ситиһиилэри!

А.Н. Ким-Кимэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Конституционнай суутун 
Бэрэссэдээтэлэ, Россия юристарын ассоциациятын Саха сиринээҔи регионнааҔы салаатын бэрэссэдээтэлэ, 
юридическай  наука доктора,  профессор.