Александр Жирков: «Дэгиттэр ыччат үүнэн тахсарын туһугар»

Ил Түмэн спикерэ Александр Жирков саха былыргы ох саатын сөргүтүү, үйэтитии, спорт эйгэтигэр киллэрии боппуруоһун көтөхпүтэ. Бу хайысхаҕа үлэ саҕаламмытын кэрэһилээн, саха ох саатын иккис тыыннааччылар “Дархан Уус-2017” быыстапкаҕа бастакы саҕалааһыннарын аҕалан көрдөрдүлэр. Александр Жирков Саха сирин тимир уустарын быыстапкатыгар ыалдьыттаата уонна былыргы саха ох саатын сөргүтээччилэрдиин, этнографтардыын ирэ-хоро кэпсэттэ, бастакы хардыыларын кытта билистэ.

Александр Жирков быыстапка туһунан санаатын эттэ. «Бу сыллата буолар түмсүү дьону тардар, маннык ис хоһоонноох түмсүүлэр сахалар үгэстэрин тарҕатыыга көмө буолаллар, умнууга хаалбыт өбүгэлэрбит үгэстэрэ киэҥ эйгэҕэ тахсалларыгар кыах биэрэллэр», — диэтэ.  Спикер ох сааны сөргүтүү дириҥ суолталааҕын ыйда. «Сахалар биир үгэстэринэн ох сааны оҥоруу буолар.  Быыстапкаҕа саха ох саатын оҥорооччулар кэлбиттэр. Ох сааны сөргүтүү хамсааһына саҕаланан эрэрэ үөрдэр. Ох саа туһунан сахалар үһүйээннэрбитигэр, олоҥхобутугар чуо этиллэ сылдьар. Оттон 17 үйэттэн ох саанан дьарыктаныы бобуллубута. Билигин ох сааны сөргүтүүнү аҥаардас былыргыга интэриэс үөскэтии эрэ быһыытынан ылыммакка, оҕунан ытыы олимпийскай оонньуулар көрүҥнэригэр киирсэринэн сиэттэрэн, саҥа таһымҥа таһаарар соруктаахпыт. Биһиги охчуттарбыт спорт бу көрүҥүгэр ситиһиилэрдээхтэр. Ол иһин чопчу сыаллаах-соруктаах сайыннарабыт. Саха ох саата олоҥхоттон саҕалаан олимпийскай оонньуу чыпчаалларыгар диэри тиийбит суолун оҥорон, сахалар бу төрүт дьарыкпыт буоларын, ону аан дойду таһымыгар таһааран көрдөрөбүт диэн өйдөбүллээх буолуохтаахпыт», — диэтэ.

Александр Жирков сахалар үгэс дьарыкпытын сайыннаран, оҕолору онно  уһуйарбыт үүнэр көлүөнэҕэ туһаны эрэ аҕалыа диэн чорботон бэлиэтээтэ. «Оҕолор ох саа оҥоһуутун, ох саанан туттуу нөҥүө өбүгэлэрбит үгэс дьарыктарын билэн, бэйэлэрэ эмиэ дьарыгыран, мындыр өйдөрүн сайыннарыах тустаахтар. Ол гынан баран, биир эрэ көрүҥү өрө туппакка, иистэн саҕалаан тимир, мас уустар дьарыктарын киэҥник тарҕатыы кэнэҕэскитин дэгиттэр ыччат үөскүүрүгэр көмөлөһүөҕэ. Оскуолаларга эбии үөрэхтээһин быһыытынан киллэрэн, сахалар чулуу устарын билиилэрин туһанар наада дии саныыбын», — диэн эттэ.

«Былыргы былдьаһыктаах сыллартан … Саха боотурун сэбэ-сэбиргэлэ» диэн кинигэ ааптара Николай Николаевич Аржаков – Боло Уус ох сааны оҥоруунан дьарыгырбыта ырааппыт. Кини быыстапкаҕа бэйэтин оҥоһуктарын аҕалбыт. «Саха ох саата уустук оҥоһуулаах. Мин матырыйааллары ааҕан, үөрэтэн, былыргы технологиянан бу ох сааны оҥорбутум. Тиит, хатыҥ мастарын туһаммытым, хатыыс үөһүнэн силимнээбитим», — диэн баран оҥорбут ох саатын көрдөрөр. Боло Уус ох саата 105 миэтэрэ ыраах ытар. «Былыргы охтор ыраахха диэри куһуураллар үһү. Мин сыыйа-баайа илиибин үөрэтэн, былыргы ох саа курдук оҥоруом диэн эрэнэбин», — диэн эттэ. Кини өбүгэлэрбит үгэстэрин туһунан кэпсиир икки кинигэ бэлэмнии сылдьарын туһунан иһитиннэрдэ.

Быыстапкаҕа бастакы холонууларын көрдөрүүгэ туруорбут уустар сахалар булка-алка, кыргыһыыга иннилэригэр укта сылдьыбыт ох сааларын сөргүтүү үлэтэ кэскиллээх буоларыгар эрэнэллэр.