Сийиэс быһаарыыларын — биир сүбэнэн

Ил Түмэн олохтоох салайыныы боппуруостарыгар сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Василий Местников уонна Ил Түмэн судаарыстыбаннай тутулга уонна сокуону оҥорууга сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев сийиэс резолюциятыгар киирбит этиилэр олоххо хайдах киирэн эрэллэрин билсэр сыаллаах Нам улууһун муниципальнай тэриллиилэрин дьокутааттарын кытта көрүстүлэр. Нам улууһун дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Иван Попов салайан ыыппыт мунньаҕар улуус баһылыга Александр Атласов, нэһилиэктэр дьокутааттара кытыннылар.
Санатар эбит буоллахха, бэрэстэбиитэллээх уорганнар дьокутааттарын I сийиэстэригэр Нам улууһуттан 26 делегат кыттыбыта.
Сис кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Василий Местников дойдуга олохтоох бэйэни салайыныы араас түһүмэхтэри ааһан, билигин оннун булан эрэрин бэлиэтээтэ. «90-с сылларга дойдуга ыһыллыы-тоҕуллуу саҕаламмытыгар, олохтоох бэйэни салайыныыга сыыйа-баайа толкуйдаан киирбиппит. Биллэрин курдук, олохтоох бэйэни салайыныы систиэмэтин хамсатар күүһүнэн норуот буолар. Саха сирин 445 муниципальнай тэриллиитигэр 5000 кэриҥэ дьокутаат үлэлиир. Ол эрээри нэһилиэнньэ күн бүгүҥҥэ диэри дьокутааттар оруолларын ситэ өйдүү илик. Онон атын регионнар уопуттарын көрөн, СӨ бэрэстэбиитэллээх уорганнарын дьокутааттарын I сийиэһин тэрийбиппит. Сийиэскэ өрөспүүбүлүкэ бары муннуктарыттан дьокутааттар кыттыыны ылбыттара үөрүүлээх. Бары билэргит курдук, олохтоох бэйэни салайыныы норуот былааһынан буолар. Оттон, эһиги, дьокутааттар – норуот былааска уунан тиийэр илиитэ буолаҕыт», — диэтэ Василий Местников.

Салгыы Василий Александрович бэрэстэбиитэллээх уонна толоруулаах былаас биир санаанан салайтаран үлэлиирэ наа­датыгар тохтоото: «Дьокутааттар уонна баһылык биир хамаанда буолан муниципальнай тэриллии сайдыытын туһугар үлэлиэхтээх. Нэһилиэк социальнай-экономическай сайдыытын былаанын, бырагырааматын оҥорон, онно күүскэ үлэлээн-хамсаан, сайдыы суолун бэйэлэрэ тобулуохтаахтар. Тыа сирин уйгулаах олоҕо улуустар уонна нэһилиэктэр баһылыктарын, олохтоох салайыныы бэрэстэбиитэллээх уорганнарын дьокутааттарын биир сүбэнэн дьулуурдаах уонна дьоһуннаах үлэлэриттэн тутулуктаах».
Итиэннэ Василий Александрович үгүс мөккүөрдээх депутат декларацияны толорорун туһунан 303-с нүөмэрдээх Федеральнай Сокуоҥҥа тохтоото. Кини Госдума федеративнай тутулга уонна олохтоох салайыныы боппуруостарыгар кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Алексей Диденконы кытта көрсүбүтүн, билигин нэһилиэк таһымыгар бу сокуон дьайыытын тохтотор туһунан кэпсэтии бара турарын эттэ.
Мунньахха ордук бэрэстэбиитэллээх уорганнар дьокутааттара уокуруктарынан арахсан талыллалларын туһунан резолюцияҕа киирбит этиигэ тохтоотулар. Кырдьык, сийиэс кыттыылаахтара ити боппуруоһу биир сытыы боппуруоһунан ааттаабыттара. Манна араас санаа хайдыһыыта баар. Василий Местников быһаарбытынан, ити этии быһыытынан, талыллыбыт дьокутаат бэйэтин уокуруга сайдарын туһугар эппиэттиэҕэ. Оччоҕо ханнык дьокутаат үлэтэ ордук көдьүүстээҕэ көстөн кэлиэҕэ уонна кинини талбыт дьон иннигэр эппиэтинэһэ өссө үрдүөҕэ. Нам дьокутааттара манна бэйэлэрин санааларын эттилэр, мунаарар ыйытыыларын биэрдилэр. Быйыл күһүн Намҥа уон нэһилиэккэ быыбар буолара былааннанар.
Ил Түмэн судаарыстыбаннай тутулга уонна сокуону оҥорууга сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Алексей Еремеев дойдуга, региоҥҥа олохтоох салайыныы систиэмэтин, Саха сиригэр дьокутааттар статустарын, быыбар систиэмэтин туһунан кэпсээтэ. Ил Түмэн дьокутаата быйыл быыбар барыахтаах нэһилиэктэрэ биир мандааттаах систиэмэни өйүүллэригэр ыҥырда. Билиҥҥитэ Хатырык нэһилиэгэ итинник тиһигинэн быыбардыыр туһунан быһаарыыны ылыммыт.
«Резолюция этиилэрэ олоххо киирэн иһиэхтэрэ. Сотору кэминэн бэрэстэбиитэллээх уорган аппараатын тэрийии туһунан улуус ситэриилээх былааһын кытта сүбэлэһэн сөптөөх быһаарыныыга кэлиэхпит», – диэтэ улуус мунньаҕын бэрэссэдээтэлэ Иван Попов. Кини нэһилиэктэр дьокутааттарыгар сийиэс резолюциятын өссө төгүл чиҥэтэн үөрэтэллэригэр эттэ.