Үгэс умнуллубат: бэчээт ситимнэрэ өйөбүллээх буолуохтара

“Биһиги өрөспүү­бүлүкэ­битигэр нэһилиэнньэни иһитин­нэриинэн хааччыйар эгэлгэ бэчээт уонна электроннай таһаарыылар бааллар. Аныгы кэмҥэ информацияны тар­ҕатар эйгэҕэ уустук кэмнэр буолбуттарын да иһин, бэчээт таһаарыыларыгар интэриэс үрдүк. Ону сэргэ бэччэт уонна электроннай иһитиннэриини тарҕатар салаа судаарыстыбаннай хонтуруолу ирдиир уонна үбүнэн өйөбүллээх буолуохтаах”, — диэн тылларынан Антонина Григорьева бырабыыталыстыба чааһын арыйда. Кини өрөспүүбүлүкэҕэ ханнык бэчээт таһаарыылара баарын санатта. Ол курдук, судаарыстыбаннай таһаарыыларынан буолаллар – “Саха сирэ”, “Якутия”, “Ил Түмэн”, “Кэскил”, “Юность Севера”, “Забота-Арчы” хаһыаттар, “Илкэн”, “Чолбон”, “Полярная звезда”, “Чуораанчык”, “Колокольчик”, “Далбар Хотун” сурунааллар уонна 34 улуус хаһыаттара. Кинилэр бэчээттэнэн тахсар ахсааннара 96 тыһ. тиийбит эбит. Маны таһынан өрөспүүбүлүкэҕэ судаарыстыбаттан тутулуга суох хаһыаттар, сурунааллар бааллар.

Көдьүүстээхтик үлэлээбиттэр

Ааспыт сылга сонуну киэҥ­ник тарҕатар ситимнэр төһө көдьүүстээхтик үлэлээбиттэрин, судаарыстыбаттан туох өйөбүл­лээхтэрин туһунан сибээс уонна информационнай технология миниистирэ Александр Борисов иһитиннэрдэ.

“Бу иннигэр туспа бырагыраама быһыытынан үлэлээбит “2012-2019 сс. регионнааҕы бэчээт уонна электроннай иһитиннэриини тарҕатар салааны сайыннарыы” бырагыраама 2018 сылтан “2012-2019 сс. информационнай уопсастыба сайдыыта” диэн бырагыраама иһигэр киирдэ. Бырагыраама сүрүн соругунан судаарыстыбаннай информацияны тарҕатар ситимнэри өйөөн, нэһилиэнньэҕэ кэмигэр хаачыстыбалаах араас хабааннаах сонуннары тарҕатыы буолар”, — диэн миниистир эттэ.

Ол курдук судаарыстыбаннай бырагырааманан  48 хаһыаты, 5 сурунаалы, 2 телевидение ханаалын, 1 радио ханаалын, 1 интернет таһаарыыны өйүүллэр. 2017 сылга бу информацияны тарҕатар ситимнэри үбүлээһиҥҥэ 816 мөл. солк . ыытыллыбыт.

Александр Ильич телевидение ситимин сайыннарыыга барбыт үлэҕэ тохтоото. Ол курдук, кэлиҥҥи сылларга цифровой ситимҥэ көһүү көхтөөхтүк ыытыллар. Саха сиригэр икки судаарыстыбаннай ханаал баар – “Саха” НКИХ, “Саха24”. “Саха” НКИХ күҥҥэ 17 чаас устата биэриитин таһаарарыттан судаарыстыба 6 чааһын үбүлүүр. Оттон “Саха24” ханаал төгүрүк суукка устата биэриини таһаарарыттан, 25 мүнүүтэтэ судаарыстыбанан үбүлэнэр. Миниистир иһитиннэрбитинэн, бу ханааллар нэһилиэнньэ 99,2% хабаллар. Маны таһынан кабельнай уонна спутнигынан көстөр телевидение сайдыбыт. “Бу сыл ыам ыйыгар икки спутниктан үлэлиир телевидение оператордарын — Орион-Экспресс уонна НТВ+ кытары сөбүлэһии түһэрсэбит, онон 21-23 ханаал босхо көстөр буолуоҕа. Ол ордук федеральнай бырагырааманан хабыллыбатах ыраах сытар нэһилиэнньэлээх пууннарга үчүгэй. Спутник тэриэлкэтин атыылаһан баран, 20-тэн тахса ханаалы, ол иһигэр ”Саха” НКИХ биэриилэрин босхо көрүөхтэрин сөп”, — диэн кини чоп­чулаата.

Александр Борисов уопсай түмүк оҥороругар, сонуну киэҥник тарҕатар ситимнэр үлэлэрин көдьүүһэ үрдүктүк сыаналанна диэн бэлиэтээтэ. Ол курдук, судаарыстыбаннай бэчээт таһаарыыларын сыллааҕы тиражтара 120 тыһ. тиийбит. Бүддьүөттэн үбүлэнэр соҕотох Интернет-таһаарыыга — СИА-ҕа 90 мөл. киһи киирэн сонуннары ааҕар эбит. Оттон 2015 сыллаахха баара-суоҕа 5,8 мөл. киһи киирэ сылдьыбыт.

СИА таһаарыылаах үлэтэ бэлиэтэнэн, быйыл улуус хаһыат­тарын сонуннарын тү­мэр Интернет-портал бу сыл муус устар 27 күнүгэр арыллара күүтүллэр.

––––––––––––––––––––
СӨ сибээс уонна информационнай технология минис­тиэристибэтэ судаарыстыбаннай бырагыраа­ма иһинэн 48 өрөспүүбүлүкэтээҕи хаһыат, 5 сурунаал, 2 телевидение, 1 араадьыйа ханаалын уонна 1 интернет-таһаарыы үлэтин толу­йар
–––––––––––––––––––––

“СӨ үтүөлээх суруналыыһа”  аат  баар   буолуоҕа

Миниистир Александр Борисов иһитиннэриитин кэнниттэн норуот депутаттара ыйытыылары биэрдилэр. СӨ Судаарыстыбаннай Мунньаҕын (Ил Түмэн) доруобуйа харыстабылыгар, социальнай көмүскэлгэ, үлэҕэ уонна дьарыктаах буолууга сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Александр Корякин  улуустарга ”Саха” НКИХ филиалларын үлэтин сайыннарар туһунан эттэ. Ил Түмэн мандаакка уонна регламеҥҥа  хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлэ Марфа Филиппова почта үлэтэ мөлтөҕүн уонна сорох тыа сиригэр Интернет ситимэ суоҕун ыйда. Маныаха миниистир “Россия Почтата” үлэтигэр атылыы  почтаны тарҕатар ситим арыллан үлэлээн эрэрин туһунан эттэ.  Хоту сир аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттарын боппуруостарыгар уонна Арктика дьыалаларыгар Ил Түмэн сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Елена Голомарева аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар тылларынан тахсар хаһыаттар, сурунааллар өйөбүллээх буолуохтаахтарын бэлиэтээтэ.

Антонина Григорьева  ханнык да кэмҥэ социальнай хабааннаах бэчээт таһаарыылара өйөбүллээх буолуохтаахтарын туһунан эттэ уонна “СӨ үтүөлээх суруналыыһа” ааты олохтуур тоҕоостооҕун ыйда. Маныаха Александр Борисов өрөспүүбүлүкэ Баһылыга бу саҥа наҕарааданы олохтуур туһунан ыйааҕа бэлэмнэнэ сылдьарын туһунан иһитиннэрдэ.

Түмүгэр Антонина Григорьева сибээс уонна информационнай технология министиэристибэтэ бэчээти, электроннай таһаарыылары уонна телевидениени, радионы сайыннарыыга үлэтэ таһаарыылааҕын бэлиэтээтэ. “2017 сыллаах былааннар туолбуттар, билигин үлэҕэ саҥа былааннары биир сүбэнэн толорорго кыһаллабыт”, — диэтэ.