387

10 января 2020 в 10:37

Саҥа сылга уларыйыылар

Биэнсийэ

Тохсунньу 1 күнүттэн биэнсийэ 6,6 % үрдүөҕэ (индексациялааһын). Итинтэн сиэттэрэн, биэнсийэ ыйдааҕы орто кээмэйэ 16,4 тыһ. солк тэҥнэһиэҕэ. Судаарыстыбаннай биэнсийэлээхтэр, ол аата, холобур, радиация дьайыытыгар түбэспит уонна инбэлиит буолан биэнсийэни ылааччылар киэннэрэ муус устар 1 күнүттэн 7 % үрдүүрэ күүтүллэр. Биэнсийэни индексациялааһын саҥа механизмын быһыытынан, биэнсийэ олох олоруу алын кээмэйин куоһарар буоллаҕына, социальнай төлөбүрдэр сотуллаллар.


Кыбартыыра нолуога

Тохсунньу 1 күнүттэн кыбартыыраны атыыласпыт кэннэ үс сыл буолан баран, нолуогу төлөөбөккө эрэ кыбартыыраны атыылыыр кыахтанныбыт. Бу иннинэ биэс сыл болдьохтоох этэ. Бу быраабыла соҕотох кыбартыыралаахтарга эрэ көрүллэр. Хас даҕаны дьиэлээх буоллахха, дьиэни нолуога суох атыылыыр болдьох 5 сылынан, оннунан хаалар.


Табах сыаната

Табаах биир акциһа 1966 солк. буолла, ол аата 1 тыһ. устуука 14,5 %-нан үрдээтэ. Билиҥҥи суоттааһынынан, 2021 уонна 2022 сылларга табаах акциһа 2045 уонна 2127 солк. буолара күүтүллэр.


 

Тимир көлөнү техническэй көрүү

Быйыл бэс ыйыттан тимир көлөнү техническэй көрүүгэ саҥа быраабыла киириэҕэ. Ол курдук, тимир көлөнү көрүү хаартыскаҕа түһэриллиэҕэ уонна ол барыта анал информационнай систиэмэҕэ «хараллан» иһиэҕэ. Массыынаны техническэй өттүнэн көрүллүбүтүн туоһулуур анал каарта электроннай көрүҥүнэн оҥоһуллуоҕа.


Бэнсиин акциһа

Тохсунньу 1 күнүттэн тимир көлө, бэнсиин уонна сэлээркэ акцизтарын ставката үс сылга төһөнөн быһыллалларын быһаарар сокуон күүһүгэр киирдэ. 2020 сылга бэһис кылаастаах бэнсиин акциһа (биир туоннаҕа) 12,75 солк., оттон сэлээркэ (биир туонната) 8,84 солк. быһылыннылар.


«Өйдөөх» счетчиктар

От ыйын 1 күнүттэн уот төһө туһаныл­лыбытын ааҕар «өйдөөх» счетчиктары туһаныы киириэҕэ. Бу сокуон өссө 2018 сыллаахха оҥоһуллубута. Итинник анал счетчиктар уот төһө туһаныллыбытын ыраахтан «биэриэхтэрэ». Саҥа систиэмэни, эргэ счетчиктар алдьаннахтарына, олор оннуларыгар туруоруохтара. Бу манна эппиэттээхтэринэн, биллэн турар, энергохампаанньалар буолуохтара.


Вокзалларга туалет босхо буолуоҕа

Тохсунньу 1 күнүттэн вокзалларга туалеттар босхо буоллулар. Маннык анал быһаарыыны тимир суол вокзалларын дирекцията ылынна. Улахан куораттарга баар 344 вокзалга ити саҥа уларыйыы киирдэ.


Тимир көлө нүөмэрин биэрии

Сыл саҥатыттан тимир көлө нүөмэрин ылыы уларыйда. Ол курдук, ити анал бэлиэни ГИБДД-га эрэ буолбакка, анал хампаанньалар эмиэ биэриэхтэрэ. Анал нүөмэри массыына хаһаайына ханнык эригийиэҥҥэ олороруттан көрөн, онно сөптөөҕү биэриэхтэрэ. Ол эбэтэр хаһаайын тимир көлөнү ханна сылдьан атыылаһара аны оруолу ылбат.


Электрошокер

Кулун тутар 2 күнүттэн транспорт полицията электрошокеры туһанара көҥүллэниэҕэ. Ити анал сэбинэн тырааныспар полициятын үлэһитэ буруйдаахтары тутарга туһаныаҕа. Ол эрээри, сокуоҥҥа ыйылларынан, инбэлиит дьон, оҕо күүтэр дьахтар уонна саастарын ситэ илик оҕолор улахан утарылаһыыны оҥорбот буоллахтарына, электрошокеры туһаныа суохтаахтар. Бөрөстүүбүнньүк атын киһи олоҕор кутталы үөскэтэр буоллаҕына, анал сэби-сэбиргэли туһанара көҥүллэнэр.

 

Александр ТАРАСОВ

Поделиться