1512
15 января 2016 в 12:03
400-тэн тахса киһини хамнастыыр “Татыйыына”
“Татыйыына” атыы-эргиэн ситимин туһунан, сэрэйдэххэ, Бүлүү эҥэр билбэт-көрбөт киһи суоҕа буолуо. Ситим генеральнай дириэктэрэ, өрөспүүбүлүкэҕэ киэҥник биллэр урбаанньыт, норуот үөрэҕириитин мецената, үтүө санаалаах саха Далбар Хотуна Нина Прокопьевна Герасимова урбаанынан дьарыктаммыта быйыл лоп курдук 20 сылын туолар. Сунтаар улууһугар командировкам кэмигэр улахан тэрилтэ үлэтин-хамнаһын билсэн, хаһаайканы кытта көрсөн кэпсэппитим.
Сүүрбэ сыл – история киэҥ кэрчигэ. Оччолорго төһө да дойду үрдүнэн уустук балаһыанньа турдар, “Татыйыына” атыы-эргиэн ситимэ ыарахаттартан чаҕыйбакка, туохтан да толлубакка сайдыы суолун тобулан испитэ киһини кэрэхсэтэр. Бу сыллар тухары Нина Прокопьевна тыа сирин социальнай-экономическай сайдыытын туһугар сүҥкэн кылаатын киллэрсэн кэллэ. Ол курдук, Сунтаар улууһугар ас-үөл маҕаһыыннара, бэкээринэлэр, кондитерскай, эт-үүт бородууксуйатын уонна сэндвич-панелы оҥорон таһаарар сыахтар улуус үгүс нэһилиэктэрин хааччыйаллар. Кондитерскай сыахха астаммыт бурдук ас арааһын, эт-үүт ас эгэлгэтин олохтоохтор хамаҕатык атыылаһаллар. Нина Прокопьевна маны таһынан ыаллыы сытар Ньурба уонна Мииринэй куораттарыгар эмиэ хас да маҕаһыыны арыйан үлэлэтэр. Бу барыта истэргэ судургу курдук буолуон сөп, ол эрээри төһөлөөх элбэх үлэттэн, сыраттан тахсыбыта буолуой?
Россия бастыҥ дьонун кэккэтигэр
Нина Прокопьевна 2003 сыллаахха бэйэтин үбүнэн Сунтаарга, Бүлүү Эбэ Хотун биэрэгэр Введенскэй православнай таҥара дьиэтин туттаран Москва уонна бүтүн Нуучча сирин Патриарха Алексий II Бочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта, ону таһынан Сибэтиэй Ольга III истиэпэннээх уордьанын, 2006 с. култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга кылаатын иһин Г.В. Никифоров-Манньыаттаах уолун аатынан Бочуоттаах бэлиэ хаһаайката буолбута. Кини аата 2004 сыллаахха “Дьахтар-предпринимателлэр. Россия Кыһыл Көмүс Пуондата” кинигэҕэ, 2005 сыллаахха «Россия бастыҥ дьоно» энциклопедияҕа киирбитинэн бүтүн өрөспүүбүлүкэ дьоно киэн туттар.
51 нүөмэрдээх сибидиэтэлистибэ…
Нина Прокопьевна 1976 сыллаахха Новосибирскайдааҕы кооперативнай эргиэн институтун бүтэриэҕиттэн атыы-эргиэн эйгэтигэр үлэтин саҕалаабыт. Ол курдук, Үөһээ Дьааҥы оройуонун потребобществотыгар товароведынан үлэлээбитэ. Онтон биэс сыл устатыгар “Холбос” Респотребсоюзка, ол кэнниттэн 1996 сылга диэри Сунтаар улууһун Элгээйи сельпотун бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан үлэлиир. 1996 сылтан урбаанньыт быһыытынан бэйэ дьыалатын арыйбыта: “Сүүрбэ сыл анараа өттүгэр 51 нүөмэрдээх сибидиэтэлистибэ ылан үлэбитин саҕалаабыппыт. Бастаан Элгээйи нэһилиэгэр бородуукта атыылыыр маҕаһыын арыллыбыта. Сыыйа-баайа кэҥэтэр сыалтан 1998 сыллаахха бэкээринэни үлэҕэ киллэрбиппит”, – диэн бастаан утаа бизнес хайдах саҕаламмытын туһунан ахтар хаһаайка.
Үлэ-хамнас күөстүү оргуйар, былаан киэҥ!
Билигин “Татыйыына” улахан болҕомтону оҥорон таһаарыыга уурар. Үлэ-хамнас хайысхата сүрүннээн климат уонна география усулуобуйаларын учуоттаан тыа сиригэр туһуланар. “Сунтаар, бары билэрбит курдук, киинтэн ыраах сытар улуус буолар. Урукку сылларга атыы-эргиэн биирдэ тиэйии бириинсибинэн хамсыыр этэ. Биһиги билигин табаары сотору-сотору тиэйэн аҕалары ситистибит. Сүүрбэ сыл иһигэр бүтүн историяны аастыбыт. Олох сайдан истэҕин аайы тэҥҥэ хардыылыырга дьулуһабыт”, — диир Нина Прокопьевна.
“Татыйыына” тэрилтэ биир сүрүн уратыта диэн кини олохтоох бородууксуйаны оҥорон батарыыта, ону улаатыннарар, тэнитэр соруктаахтара буолар. “Биһиги үлэбит сүрүн сыалынан атыылыыр бородууксуйабыт 40% бэйэбит оҥорон таһаарыыбыт буолар.
Миссиябыт – Саха сирин аһын-үөлүн чөл туругун хааччыйыы. Олохтоох нэһилиэнньэ туох да эбилигэ суох ыраас бородууксуйаны аһаатаҕына эрэ чэгиэн-чэбдик туруктаах буолуо дии саныыбын. Билигин халбаһыны, сэдэхтик көстөр аһы-үөлү оҥорон таһаарар сыаҕы тэрийэр туһунан толкуйга сылдьабыт”, – диэн урбаанньыт инники былааннарын торумнуур.
Нина Прокопьевна үлэ хаачыстыбата тупсарын туһугар элбэх саҥа ньыманы туһанарын этэр: “Биир улахан ситиһиибит – маҕаһыыннарбыт толору автоматизацияҕа киирдилэр. Ол аата, хас биирдии табаар барыта көмпүүтэргэ сурулла сылдьар. Бу учуоту ыытарга, үлэни хонтуруоллуурга олус табыгастаах. Билигин автоматизированнай ыскылааты оҥорууну бастакы суолталааҕынан ааҕабыт”.
Бэлиэтии көрбүппүнэн, “Татыйыына” маркеттара дьиэ кэргэҥҥэ туһаайыылаахтар. Холобур, биир улахан киин маҕаһыын бастакы этээһигэр толору бородуукта, иккис этээһигэр оҕоҕо аналлаах табаар атыыланар. “Иһитиннэрии үйэтигэр оҕо олоҕу кытта тэҥҥэ сайдан иһиэхтээх. Кини тэлэбиисэринэн эрэ көрөн ымсыыра олоруо суохтаах дии саныыбын. Кистэл буолбатах, тыа сирин оҕото улахан куоракка бастаан тиийэн баран муммут-тэммит курдук сылдьар түгэнэ эмиэ баар. Биһиги тыа сирин оҕото куорат оҕотуттан туох да уратыта суох сайдарын туһугар кыһаллабыт. Ол курдук, сотору кэминэн дьиэ кэргэнинэн кэлэн оонньуур-сынньанар киин, кафе үлэҕэ киирэрэ былааннанар”, – диэн үллэһиннэ Нина Прокопьевна.
“Татыйыына” атыы-эргиэн тэрилтэтэ 400-тэн тахса киһини үлэнэн хааччыйан олорорун бэлиэтиир тоҕоостоох. Бачча элбэх киһи бары биир дьиэ кэргэн курдук иллээхтик-эйэлээхтик үлэлии олороллор. Бу сатабыллаах салайааччы кэлэктииби түмэ тутар талаана буолар дии саныыбын. Тэрилтэ сүрүн күүһүнэн эдэрдии эрчимнээх, саҥалыы толкуйдаах ыччат дьон буолар. Ол курдук, үлэһиттэр орто саастара – 31. Нина Прокопьевна: “Бары бэйэ-бэйэбитигэр күүс-көмө, өйөбүл буоларга дьулуһабыт. Биир сомоҕо буолан үлэлээтэхпитинэ эрэ үлэ-хамнас ситиһиилээх түмүктэнэрин өйдүүбүт, корпоративнай култуураны сайыннарыыга үлэлэһэбит. Биһиги билигин үөрэтэр киини бэлэмнии сылдьабыт. Онно үлэһиттэрбит эппиэтинэстээх буолууга, идэни толору баһылыырга уһуйуллуохтара. Кинилэр хас биирдии килийиэни кытта уопсай тылы булан, сатаан үлэлиир буолуохтаахтар”, – диэн кэпсээтэ. “Татыйыына” үлэһиттэрэ үлэ таһымын үрдэтэр сыалтан өрөспүүбүлүкэ ыраах-чугас сытар улуустарыгар, Дьокуускайга, Москваҕа, Новосибирскайга, Санкт-Петербурга тиийэн үөрэнэллэр, уопут атастаһаллар эбит. Ону таһынан Китай, Таиланд, Белокуриха уо.д.а. курортарыгар сынньанан, доруобуйаларын бөҕөргөтөн кэлэллэр.
* * *
Үс оҕо тапталлаах ийэтэ, биир кэрэчээн кыыс уонна икки уолчаан эйэҕэс эбэлэрэ Нина Прокопьевна бу күннэргэ 65 сааһын туолла! Онон, Нина Прокопьевнаҕа икки бэлиэ түгэнинэн эҕэрдэбин тиэрдэбин.
Мария ПАВЛОВА.
