Бэрээдэги күүһүрдэргэ уонна нэһилиэнньэни көмүскээһиҥҥэ

«Административнай сокуону кэһиилэр тустарынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин Кодексыгар» уларытыылар киллэрилиннилэр. Бу Кодекс 13.7 ыстатыйатыгар «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр официальнай символиканы туттуу быраабылаларын уонна бэрээдэгин кэһии» диэн административнай сокуону кэһии саҥа састааба киллэрилиннэ. Ити кэһии иһин административнай эппиэтинэс олохтонно.

Ону сэргэ ыйыллыбыт Кодекска административнай сокуону кэһии икки саҥа састааба киирдэ:
1) Саха Өрөспүүбүлүкэтин народнай депутатын боломуочуйаларын толорууну кытта сибээстээх кини сокуонунан мэктиэлэммит бырааптарын кэһии, иһитиннэриини биэриигэ сокуонунан олохтоммут болдьохтору уонна бэрээдэги тутуспат буолуу;
2) Саха Өрөспүүбүлүкэтин олохтоох салайыныытын бэрэстэбиитэллээх уорганнарын депутатын, олохтоох салайыныы талыллар уорганын чилиэнин эбэтэр талыллар дуоһунастаах сирэйин сокуонунан мэктиэлэммит бырааптарын кэһии, иһитиннэриини биэриигэ сокуонунан олохтоммут болдьохтору уонна бэрээдэги тутуспат буолуу.
Уопсастыбаҕа бэрээдэги күүһүрдэр уонна нэһилиэнньэни көмүскүүр сыалтан 4 сокуон ылылынна.

«Саха Өрөспүүбүлүкэтин сиригэр-уотугар общественнай бэрээдэги харыстааһыҥҥа гражданнар кыттыыларын туһунан» Сокуон общественнай бэрээдэги харыстааһыҥҥа гражданнар кыттыыларын хааччыйыыга СӨ судаарыстыбаннай былааһын толоруулаах уорганнарын уонна олохтоох салайыныы уорганнарын боломуочуйаларын олохтуур. Ыйыллыбыт уорганнар общественнай бэрээдэги харыстааһыҥҥа кыттар гражданнарга уонна кинилэр түмсүүлэригэр өйөбүлү оҥороллор, норуот дружиналара үлэлииллэригэр усулуобуйалары олохтууллар, дружиналары сүрүннүүр уорганы тэрийэллэр. СӨ-гэр Ис дьыала министиэристибэтэ норуот дружиналарын уонна быраабы харыстыыр туһаайыылаах общественнай түмсүүлэр регионнааҕы реестрдэрин оҥорор эбээһинэһэ олохтонор. Ону сэргэ общественнай бэрээдэги харыстааһыҥҥа кыттар гражданнарга көҕүлээһин социальнай мэктиэлэрэ уонна көрүҥнэрэ быһаарыллаллар. Чуолаан, көҕүлээһин маннык көрүҥнэрэ олохтоноллор: норуот дружиннигын олоҕо быстар түгэнигэр кини дьиэ кэргэнигэр 1 мөл. солк. биир кэмнээх босуобуйа; общественнай бэрээдэги харыстааһыҥҥа кыттыынан сибээстээн норуот дружиннига үлэлиир кыаҕа суох буоллаҕына, 500 тыһ. солк. кээмэйдээх биир кэмнээх төлөбүр оҥоһуллар уонна эмтэниигэ ороскуоттарын толуйууга 250 тыһ. солк. үрдээбэт харчы төлөнөр; норуот дружиннигын доруобуйатыгар хоромньу оҥоһулуннаҕына, эмтэниитигэр ороскуоттарын толуйууга 150 тыһ. солк. үрдээбэт харчы төлөнөр; баайга-дуолга оҥоһуллубут хоромньу сыанатын 250 тыһ. солк. элбэҕэ суох харчынан толуйуллар.

«Өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтин уонна сирин-уотун айылҕаҕа тахсар уонна техногеннай быһыылаах-майгылаах ыксаллаах балаһыанньаттан көмүскээһин туһунан» Сокуоҥҥа уонна «Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр баһаартан куттал суох буолуутун туһунан» Сокуон 3 уонна 14 ыстатыйаларыгар уларытыылар киллэрилиннилэр. «Ыксаллаах быһыыны-майгыны сэрэтии уонна туоратыы Бүттүүн судаарыстыбаннай систематын Саха сиринээҕи алын сүһүөх систематын салайар уорганнара» диэн өйдөбүл быһаарыллар. Ити күннэтэ салайар уорганнар үлэлэрин ис хоһоонунан уонна сыалларынан Бүттүүн судаарыстыбаннай система салайар уорганнарын үлэтин хааччыйыы, ыксаллаах быһыыны-майгыны сэрэтиигэ уонна туоратыыга ананар күүстэри уонна средстволары салайыы буолар.

Итини таһынан 3 ыстатыйа 1 чааһыгар «бэйэтин компетенциятын чэрчитинэн баһаарынай охрана атын көрүҥнэрин үлэтин сүрүннүүр» диэн тыллар быраҕылыннылар. 14 ыстатыйа 2 чааһа күүһүн сүтэрбитинэн билинилиннэ.

«Өрөспүүбүлүкэ нэһилиэнньэтин уонна сирин-уотун айылҕаҕа тахсар уонна техногеннай быһыылаах-майгылаах ыксаллаах балаһыанньаттан көмүскээһин туһунан» Сокуоҥҥа «түргэнник сайдар айылҕа кутталлаах көстүүлэрэ уонна техногеннай процесстар үөскүөхтэрин сөп сир-уот», «түргэнник сайдар айылҕа кутталлаах көстүүлэрэ уонна техногеннай процесстар», «кутталлаах суолталаах объект» уонна «кутталлаах буолуон сөп объект» диэн өйдөбүллэр киирдилэр.

«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр сокуоннай саастарын туола иликтэр көрүүтэ-истиитэ суох сылдьыыларын уонна сокуону кэһиилэрин сэрэтии туһунан» СӨ Сокуонугар уларытыылары киллэрэр туһунан» Сокуоҥҥа сокуоннай саастарын туола иликтэр көрүүтэ-истиитэ суох сылдьыыларын уонна сокуону кэһиилэрин сэрэтиигэ ис дьыала уорганнарын, доруобуйа харыстабылын уорганнарын уонна тэрилтэлэрин салайар уорганнар, ону тэҥэ тулаайах уонна төрөппүт көрүүтэ-истиитэ суох хаалбыт оҕолор тэрилтэлэрин боломуочуйаларын олохтуур балаһыанньалар киллэрилиннилэр. Ити уорганнары кадрдарынан хааччыйыы бэрээдэгин, ону сэргэ мөккүөрдэри быһаарыы бэрээдэгин олохтуур нуормалар сокуон саҥа редакциятыгар киирдилэр.