935
07 августа 2015 в 13:45
Гос-сулууспалаахтары үлэлиир көмпүүтэрдэриттэн социальнай ситимнэргэ киирэллэрин бобуохтарын сөп
“Известиялар” дааннайдарынан, Россияҕа ис судаарыстыбаннай ситимнэр куттала суох буолууларын күүһүрдэр сыалтан, чунуобунньуктар уонна сулууспалаахтар үлэлиир көмпүүтэрдэриттэн араас социальнай ситимнэри туһаналларын бобор сокуон барыла ылыллыан сөп. Докумуону оҥоруу саҕаламмытын туһунан Госдума информационнай политикаҕа кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Вадим Деньгин иһитиннэрбитэ.
Социальнай ситимнэр уонна килийиэннэр (анал программалар уонна сыһыарыылар) үгүстэрэ дойдуга буолбакка тас дойдуларга оҥоһуллубуттарын, онон, бэл, программа таһымыгар Россияны утары туһаныаллыахтарын сөбүн өйдүүр наадалаах, — диэн быһаарар депутат. Кини этэринэн, маннык сокуон барыла билиҥҥи кэмҥэ оҥоһулла сылдьар, күһүн парламент көрүүтүгэр бэриллиэҕэ.
Судаарыстыбаннай сулууспалаахтарга үлэлиир көмпүүтэрдэриттэн социальнай ситимнэргэ кэпсэтэр наадата суох. Бары тустаах сорудахтаахтар, эбээһинэстээхтэр, онон бириэмэни халтай ыыппат уонна иһинээҕи сеттэргэ куттал суох буолуутун хааччыйар инниттэн итинник сервистэринэн туһанары бобор туһунан этии олохтоох. Биллэн туран, блокировка социальнай ситимнэр нөҥүө нэһилиэнньэни кытта алтыһар чунуобунньуктары таарыйыа суохтаах, — диэн хос быһаарар.
Деньгин бэлиэтииринэн, социальнай ситимнэр нөҥүө ис ситимнэр кистэлэҥ иһитиннэрилэрин алдьатыы уонна ылыы ньымата Россияны утары информационнай сэрии кэмигэр туһаныллыахтарын сөп.
Маннык сэрии номнуо бара турарын туһунан уонна АХШ номнуо бэйэтин коммуникацияларын харыстааһыҥҥа миэрэлэри ылынан эрэрин туһунан FireEye Америкатааҕы чинчийэр хампаанньа от ыйынааҕы отчуотугар таһаарбыт. Хампаанньа Россия хакердарын АХШ бэрэсэдьиэнин официальнай резиденциятын – Үрүҥ дьиэ көмпүүтэрин ситимин атаакалааһыҥҥа уонна алдьатыыга буруйдаабыта. FireEye бэрэстэбиитэллэрэ Россия үрдүк квалификациялаах программистара Twitter уонна GitHub социальнай сервистэр трафиктарыгар буортуну аҕалара коду сокрытие иһин анал алгоритмнары туһаммыттар диэн этэллэр.
Деньгин кэллиэгэтэ Алексей Казаков парламентарий этиитин өйөөтө. Кини судаарыстыбаннай сулууспалаахтар эппиэтинэстэрин өйдүөхтээхтэр диэн саныыр. Хас биирдии былааска барар киһи, депутат да буоллун эбэтэр чунуобунньук да буоллун, ханнык эрэ хааччахтааһыннары ылынарга бэлэм буолуохтаах. Чунуобунньуктар араас кистэлэҥнэри билэ-көрө сылдьаллар эбээт, — диэн бэлиэтиир депутат.
Госдума информационнай политикаҕа, инфомационнай технологияларга уонна сибээстэргэ кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Леонид Левин быйыл маннык миэрэлэр ылыллаллара уонна сокуоҥҥа саҥаны киллэриилэр судаарыстыбаннай көмпүүтэрдэр куттала суох буолууларын хааччыйыахтара диэн ааҕар.
— Бүтэһик сылга биһиги икки сокуону ылынныбыт (судаарыстыбаннай сервердэри Россияҕа көһөрүү, тус дааннайдары харыстааһын). Үлэ манан тохтоон хаалбатыгар, президент судаарыстыбаннай тэрилтэлэргэ туспа интернет ситимин олохтуур туһунан сорудах биэрбитигэр болҕомтону ууруохпун баҕарабын. Биһиги чунуобунньуктар гражданнары кытта алтыһар кыахтарын хааччахтыа суохтаахпыт. Тоҕо диэтэр, депутаттар да, толоруулаах былаас уорганнарын бэрэстэбиитэллэрэ да, бары дойдубут гражданнарыгар анаан үлэлииллэр.
http://izvestia.ru/ саайтан.
