Наука, культура, үөрэх уонна доруобуйа харыстабылын эйгэлэригэр

«Саха Өрөспүүбүлүкэтин сиригэр-уотугар олохсуйбут культура нэһилиэстибэтин объектарын (культура уонна искусство пааматынньыктарын) харыстааһын, туһаныы, сырдатыы уонна судаарыстыба өттүттэн харыстааһын эйгэтигэр сорох боломуочуйалары олоххо киллэрии туһунан» СӨ Сокуона ылыллыбыта. «Российскай Федерация норуоттарын культурнай нэһилиэстибэтин (история уонна культура пааматынньыктарын) объектарын туһунан» Федеральнай сокуон сүрүннүүр культура нэһилиэстибэтин объектарын харыстааһын, туһаныы, сырдатыы уонна судаарыстыба өттүттэн харыстааһын салаатыгар сыһыаннаһыыларга бу ылыллыбыт сокуон тэнийбэт, ол РФ боломуочуйаларыгар бэриллибитэ.
«Культура туһунан» СӨ Сокуонун 11 ыстатыйатыгар судаарыстыбаннай музейдар, культура уонна искусство тэрилтэлэрэ (федеральнай судаарыстыбаннай музейдартан ураты, олор испииһэктэрин РФ Бырабыыталыстыбатын боломуочуйаламмыт толоруулаах уоргана олохтуур) инбэлииттэргэ тииһимньилээх буолууларын хааччыйыы бэрээдэгин уонна усулуобуйаларын олохтооһун чааһыгар уларытыылар киллэриллибиттэрэ.
Федеральнай сокуоннар уларыйбыттарынан сибээстээн «Об иммунопрофилактике инфекционных болезней», «О предупреждении распространения хронического заболевания, вызванного вирусом иммунодефицита человека (ВИЧ), и социально-правовой защите населения» диэн СӨ сокуоннарыгар ыарахан ыарыылаах оҕолор төрөппүттэрэ кинилэри көрүүгэ-истиигэ быстах кэмҥэ үлэлиир кыаҕа суох буоллахтарына, босуобуйа ылалларыгар анаан оҕолорун саастарын 15-тэн 18-ка диэри үрдэтии чааһыгар сокуоҥҥа уларытыылар киллэриллибиттэрэ.
«Учуутал туһунан» СӨ Сокуонугар «үөрэх учреждениелара» диэн тыллар «үөрэх тэрилтэлэрэ» диэн тылларынан солбуллубуттара.
Физическэй культура уонна спорт эйгэтин сүрүннээһиҥҥэ 3 сокуон ылылынна.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр спорт национальнай көрүҥнэрин туһунан» Сокуон СӨ спорт национальнай көрүҥнэрин салгыы сайыннарыыга правовой мэктиэлэри, экономическай уонна социальнай усулуобуйалары үөскэтэр сыалтан оҥоһуллубута. Спорт национальнай көрүҥнэрин эйгэтигэр СӨ анал судаарыстыбаннай программатын уонна муниципальнай программалары ылыныы уонна кинилэр сайдыыларын өйөөһүҥҥэ анал фондалары үөскэтэр кыах бигэргэтиллибиттэрэ. Өрөспүүбүлүкэҕэ тиһигин быспакка спортсменнары бэлэмнээһини тэрийии миэрэлэрэ көрүллэллэр, ол иһигэр спортивнай резервэни уонна үрдүк кылаастаах спортсменнары. Спорт национальнай көрүҥнэрин салаатыгар кэлимсэ миэрэлэри хааччыйыыга бүттүүн тэрийэр уонна методическай киининэн боломуочуйалаах уорган буолуохтаах. Ол тэрилтэ статуһун уонна тэрээһин структуратын СӨ Ил Дархана быһаарар. Олорор, үлэлиир сиринэн нэһилиэнньэ бары араҥатыгар спорт национальнай көрүҥнэринэн дьарыктаныы тииһимньилээх буолуутун хааччыйыыга, спортивнай түмсүүлэри сайыннарыыга миэрэлэр көрүллэллэр.
Судаарыстыбаннай былаас, олохтоох салайыныы уорганнара, спорт түмсүүлэрэ СӨ-гэр спорт национальнай көрүҥнэрин сайыннарыыга бэйэлэрин боломуочуйаларын ордук көдьүүстээхтик олоххо киллэрэллэригэр, ону сэргэ бу салааҕа эбэтэр туспа туһаайыыларынан программаларын оҥорууга уонна олору толорууга өрөспүүбүлүкэҕэ ылыллыбыт анал сокуон тирэҕинэн буолуоҕа.
Сокуону ылынан олоххо киллэриигэ спорт национальнай көрүҥнэригэр судаарыстыбаннай программаҕа СӨ бюджетыттан ыытыллар үптэн эбии ороскуоттар көрүллэллэр.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр физическэй культура уонна спорт туһунан» Сокуоҥҥа спортивнай бэлэмнэниини ааһар спортсмен эбэтэр атын киһи ханнык эмэ физкультурнай-спортивнай уонна атын да тэрилтэҕэ киирсэрин быһаарыыны кытта сибээстээх сыһыаннаһыылары чуолкайдааһын чааһыгар уларытыылар киллэрилиннилэр.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр физическэй культура уонна спорт туһунан» Саха Өрөспүүбүлүкэтин Сокуонун 25.1 уонна 25.2 ыстатыйаларыгар уларытыылары киллэрии туһунан» Сокуон спортивнай бэлэмнээһини ыытар тэрилтэлэргэ дьон ити тэрилтэҕэ сылдьар, ону тэҥэ спортивнай күрэхтэһиилэр кэмнэригэр киһи олоҕор, доруобуйатыгар кутталлаах түгэннэр тахсыыларын силиэстийэлээһини уонна учуоттааһыны хааччыйыыга эбээһинэһи олохтуур. Ити түгэннэр хайдах тахсыбыттарын уонна туох төрүөттээхтэрин быһаарыы, ону сэргэ докумуоҥҥа киллэрии силиэстийэлээһин, учуот соругунан буолар.