Дойдуну саҥа таһымҥа таһаарар соруктаах

Мунньаҕы Ил Түмэн наукаҕа, үөрэххэ, култуураҕа, сонуну тарҕатар сириэстибэлэргэ уонна общественнай тэрилтэлэргэ кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Феодосия Габышева салайан ыытта.

Госдума депутата Галина Данчикова “Үөрэх” национальнай бырайыак  олоххо киирэригэр ханнык соруктар туралларын туһунан улахан иһитиннэрии оҥордо. Онно бэлиэтээбитинэн, алтынньыга бастакы ааҕыыга ылыллыахтаах федеральнай бүддьүөт туһунан сокуон барыла бырайыак үлэтин бириинсибинэн оҥоһуллар. “Владимир Путин ыам ыйынааҕы ыйааҕар 12 хайысханы торумнаабыта. Онтон биирдэстэринэн “Үөрэх” национальнай бырайыак буолар, бу докумуон бигэргэннэ, соруктара быһаарылыннылар. Бырайыак сүрүн соругунан 2024 сылга Арассыыйа үөрэҕин тиһигэ аан дойдуга күрэстэһэр кыахтаныахтаах, үөрэҕи биэрэр бастыҥ хаачыстыбалаах 10 дойду иһигэр киириэхтээх. “Үөрэх” национальнай бырайыак 10 хайысхаттан турар: “Аныгы оскуола”, “Оҕо ситиһиитэ”, “Оҕолоох дьиэ кэргэн өйөбүлэ”, “Цифровой үөрэх”, “Кэлэр кэм учуутала”, “Идэлэригэр бастыҥ эдэр дьон”, “Хас биирдии киһи саҥа кыаҕа”, “Социальнай олоххо көхтөөх буолуу”, “Үөрэх экспорта”, “Социальнай лифт”, — диэн кэпсээтэ.

Галина Иннокентьевна “Үөрэх” национальнай бырайыакка төһө үп көрүллэрин иһитиннэрдэ. Ол курдук, кини кэлэр үс сылга бигэргэммит сыыппаралары ааттаталаата. Холобур, “Аныгы оскуола” хайысханан дойду регионнарыгар саҥа оскуолалары тутан, үһүс сменаны суох оҥорор, үөрэх тэрилтэлэрин саҥардар, базаларын сайыннарар сорук турар. Бу сорук киин куораты даҕаны уонна ыраах сытар тыа сирин да хабар. Бу хос бырагырааманы олоххо киллэрэргэ кэлэр үс сылга 137 млрд солк. көрбүттэр. “Оҕо ситиһиитэ” хайысханан 2024 сылга Арассыыйа оҕотун 80% эбии үөрэхтээһининэн хабыллыахтаах. Ол инниттэн технопаркалар, дьоҕурдаах оҕолору сайыннарар кииннэр тутуллуохтаахтар. Манна кэлэр үс сылга 36,9 млрд солк. көрүллүбүт. Итиэннэ кэлэр үс сылга “Цифровой үөрэх” хайысхатыгар 36,5 млрд солк., “Кэлэр кэм учуутала” хайысхаҕа 15,3 млрд солк. көрүллүбүттэр.

Галина Данчикова кэлэр сылларга дойду үөрэҕин тиһигэр улахан уларыйыылар күүтэллэрин бэлиэтээн туран, Ил Түмэн депутаттарын тустаах федеральнай министерстволары, биэдэмистибэлэри кытары үлэлэһэллэригэр ыҥырда.

СӨ үөрэҕин уонна наукатын миниис­тирэ Владимир Егоров “Үөрэх” национальнай бырайыак бары хайысхаларынан үлэ барыахтааҕын, маныаха билиҥҥитэ барыллаан федеральнай бүддьүөттэн бырайыакка ыытыллар үп 2%-на Саха сиригэр көрүллэрин иһитиннэрдэ. Ол инниттэн куонкуруһунан сүүмэрдээһиҥҥэ Саха сирэ бэлэмнээбит бырайыактарын киллэриэхтээхтэрин бэлиэтээтэ. Саха сиригэр оскуолаҕа 2 сменаны тохтоторго, оҕо технопарката, төрөппүттэр оҕолорун сайыннарар кииннэр, оҕо этин-хаанын эрчийэригэр сөптөөх саалалар, доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолор дьиэлэригэр олорон үөрэнэллэригэр тоҕоостоох үөрэх  уонна да атын бырайыактар баалларын иһитиннэрдэ.

Ил Түмэн бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Антонина Григорьева Госдумаҕа кэккэ сокуон барыллара ылыллыахтаахтарын, Ил Түмэн депутаттара сокуон ылыныллыбытын кэннэ көннөрүүлэри киллэрэргэ үлэлээбэккэ, эрдэтинэ сокуон барылларын үөрэтэн, сөптөөх этиилэри киллэрэллэригэр ыҥырда. Ил Түмэн наукаҕа, үөрэххэ, култуураҕа, сонуну тарҕатар сириэстибэлэргэ уонна общественнай тэрилтэлэргэ кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Феодосия Габышева “РФ үөрэҕин туһунан” федеральнай сокуоҥҥа кэккэ уларытыылары киллэрэр наадалааҕын ыйда уонна “Үөрэх” национальнай бырайыак олоххо киирэригэр ирдэнэр сокуоннары уонна нормативнай аакталары оҥорууга норуот депутаттарын көхтөөхтүк кытталларыгар ыҥырда.