Арыгыны — анал бэлиэлээх бытыылкаларга

28-тан  үрдүк  кыраадыс­таах арыгы бородууксуйатын анал бэ­лиэлэрдээх өстүөкүлэ бытыыл­каларга атыылыахтара. Өстүөкүлэ таараны лицензиялаах эрэ оҥорон таһаарааччылар атыылаһыахтарын сөп. Туһааннаах сокуон барылын Госдума экономическай полити­каҕа, бырамыысыланнаска, инно­вация сайдыытыгар уонна пред­принимательствоҕа кэмитиэтэ бу нэдиэлэҕэ көрүөҕэ.

Бытыылка  айанын  кэтээн   көрүөхтэрэ

Сокуон барылын Федерация Сэбиэтин спикерин солбуйааччы Евгений Бушмин, сенатордар Сергей Рябухин, Виталий Шуба, Андрей Кутепов, Андрей Шевченко уон­на депутаттар Петр Пимашков, Иван Сухарев оҥорбуттар. Кинилэр бэлиэтээбиттэринэн, 2017 сыл кулун тутар 31 күнүттэн Алкоголь ырыынагын сүрүннээһиҥҥэ феде­ральнай сулууспа испиири оҥорон таһаарыыга аналлаах обору­дованиеҕа учуот ыытар. Ол эрээри алкогольнай бородууксуйаны оҥорууга төһө да суолталааҕын үрдүнэн, өстүөкүлэ таараны оҥорон таһаарыы хонтуруолламмат. Феде­рация Сэбиэтин бюджекка уонна финансовай ырыынактарга кэмитиэтин баһылыга Сергей Рябухин этэринэн, арыгыны сокуоннайа суох оҥорон таһаарааччыларга өстүөкүлэ таараны атыылааһын иһин санкция көрүллүбэт, онон кинилэр төһө баҕарар кээмэйдээх бытыылканы оҥорон таһаарыыга сакааһы мэһэйэ суох оҥоруохтарын сөп.

«Россияҕа хаачыстыбата суох арыгыттан төһө киһи олоҕо быста­рын эһиги билэҕит дуо? — диэтэ «Пар­ламент хаһыатыгар» Госдума гражданскай уопсастыба сайдыы­тыгар кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Иван Сухарев (РЛДП). — Дьон арыгыны атыыла­һалларыгар кэмчилии сатыыллар, онон түмү­гэр албыны атыылаһаллар». Кини этэринэн, ити сокуон барыла ырыынакка көҥүлэ суох арыгы ахсаанын балайда аҕыйатар кыаҕы биэриэҕэ. «Бытыылка айанын саҕаланыаҕыттан бүтүөр диэри кэтээн көрүөххэ наада, бу — норуоттар икки ардыларынааҕы уопут, — диэтэ депутат. — Оччоҕуна испиирдээх утах хаачыстыбатын хонтуруоллааһын чэпчэки буолуоҕа, оттон көҥүлэ суох оҥорон таһаарааччылары кэтиир уонна накаастыыр чэпчиэҕэ».

Сокуон барыла олохтуурунан, өстүө­күлэ таараны лицензиялаах эрэ оҥорон таһаарааччылар атыы­лаһыахтарын сөп. Собуоттар кытаанах кыраадыстаах арыгыны кутар бытыыл­каларга икки бэлиэни туруоруох тустаахтар. Бастакы бэлиэ өстүөкүлэ собуотун көрдөрөр, оттон иккис – төгүрүк иһигэр “А” буукуба бытыылка 28 кыраадыстан үөһэ алкоголлаах бородууксуйаҕа аналлааҕын көрдөрөр дэгиттэр маркировка.

Маркировката суох өстүөкүлэ таара, ону тэҥэ лицензията суох тэ­рилтэлэргэ атыыламмыт таара эр­гииртэн таһаарыллыаҕа. Өстүөкүлэ таараны хаттаан туһаныыны бо­буохтара. Оттон сокуон күүһүгэр киирэ или­гинэ таһаарыллыбыт бородууксуйа анал бэлиэтэ суох атыыланыан сөп.

Пластик бытыылканы – экспорга?

Үөһэ этиллэр сокуон барылыгар үрдүк кыраадыстаах арыгыны плас­тик таараҕа таһаарыы бобуллар.  «Сокуону кэһэн туран, бородууксуйа атын ханнык эрэ кээмэйдээх иһиккэ оҥорон таһаарылларын уонна батарылларын суох оҥорор сыалтан, полимер хааҕа атыыланара эмиэ бобуллар», — диэн быһаарда Феде­рация Сэбиэтин бюджекка уонна финансовай ырыынактарга кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Виталий Шуба. Итинтэн туорааһын быһыытынан экспорга таһаарыллар испиирдээх утах буолуоҕа.

Госдума көрүүтүгэр бу эйгэҕэ кэһиилэр иһин административнай эппиэтинэһи олохтуур сокуон барыла киирбитэ. Докумуон ылылыннаҕына, водканы пластик иһиккэ атыылааһын иһин дуоһунастаах сирэйдэр 100-200 тыһ. солк. ыстараап төлүөхтэрэ, юридическай сирэйдэр — 300-тэн 500 тыһ. солк. диэри.

Билигин Россияҕа арыгы боро­дууксуйатын оҥорон таһаарар тэрил­тэлэр сакаастарынан өстүөкүлэ бы­тыылканы оҥорор 40 собуот үлэлиир. Өстүөкүлэ таара туһунан сокуон ба­ры­лыгар бытыылканы уонна арыгы бородууксуйатын оҥорооччулар саҥа ирдэбиллэргэ бэлэмнэнэллэригэр анаан быыһык кэм көрүллэр.

Россия олохтоохторо ханнык арыгы бородууксуйатын ордороллоруй?                       

(Росстат дааннайдарынан)

Үрдүк кыраадыстаах

арыгы                           54,5%

Пиибэ                           32%

Вино                             13,5%