Өҥөлөрү оҥоруу эйгэтигэр — сэттэ сокуон

«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр гражданнары социальнай хааччыйыы туһунан» 2015 с. тохсунньу 22 к. 1404-3  363-V №-дээх СӨ Сокуонун олоххо киллэрии нэһилиэнньэҕэ оҥоһуллар социальнай өҥөлөр тииһимньилээх уонна хаачыстыбалаах буолууларын үрдэтиэҕэ, социальнай өҥөлөрү ылааччылар переченнэрин кэҥэтиэҕэ, салааны нуормалаан, дууһанан үбүлээһиҥҥэ көһүү уонна социальнай өҥөлөр ырыынактарын сайыннарыы хааччыллыаҕа. Бу сокуон гражданнары социальнай хааччыйыы правовой, тэрээһин уонна экономическай төрүттэрин, социальнай өҥөлөрү ылааччылар, ону тиэрдээччилэр бырааптарын уонна эбээһинэстэрин олохтуур.

Өрөспүүбүлүкэҕэ социальнай өҥөлөр переченнэрэ сокуонунан бигэргэтиллэр. Чуолаан дьиэҕэ оҥоһуллар, социальнай хааччыйыы стационарнай эбэтэр стационарнай аҥаардаах көрүҥнэринэн өҥөлөр ити перечеҥҥэ киирдилэр: социальнай-олох-дьаһах, медицинскэй, психологическай, педагогическай, правовой өҥөлөр уонна олохторугар хааччахтаах социальнай өҥөлөрү ылааччылар, ол иһигэр инбэлиит оҕолор, дьону кытта алтыһар кыахтарын үрдэтэр сыаллаах өҥөлөр.

«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр социальнай өҥөлөрү босхо биэриигэ анаан биир киһиэхэ тиксэр орто дохуот муҥутуур үрдүк кээмэйин олохтооһун туһунан» СӨ Сокуонун ылыныы сыалынан гражданнарга социальнай өҥөлөрү босхо биэ­риигэ орто дохуот муҥутуур үрдүк кээмэйин олохтооһун буолар. Ол СӨ икки зонатынан нэһилиэнньэ сүрүн социальнай-демографическай бөлөхтөрүгэр олох олоруу алын кээмэйин 1,5 төгүл ылыллыбыт кээмэйинэн олохтоммута.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр гражданнары социальнай хааччыйыы туһунан» СӨ Сокуонугар 2015 с. ыам ыйын 27 к. уонна бэс ыйын 17 к. чопчулуур уларытыылар киллэриллибиттэрэ.
Ону сэргэ «Страховой пенсиялар тустарынан» уонна «Мунньуллар пенсия туһунан» федеральнай сокуоннары ылыныынан сибээстээн, «РФ-ҕа үлэ пенсияларын туһунан» Федеральнай сокуоҥҥа сигэнэр эбэтэр үлэ пенсиялара ахтыллар СӨ сокуон суолталаах аакталарыгар техническэй майгылаах туһааннаах уларытыылар киллэрилиннилэр.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бюджетыттан үбүлэнэр тэрилтэлэргэ үлэлиир дьоҥҥо мэктиэлэр уонна толуйуулар тустарынан» СӨ Сокуонугар уларытыылар киллэриллибиттэрэ. Ол курдук, бюджет тэрилтэлэригэр үлэлиир дьон быстах үлэлиир кыахтара суох кэмнэригэр мэктиэлэри олохтуур 7-с ыстатыйа чопчуланна, чуолаан «толору хамнас» диэн өйдөбүлү «орто хамнас» диэҥҥэ уларытарга этиллэр.

Өрөспүүбүлүкэҕэ оҕолор дэгиттэр сайдыыларыгар усулуобуйалары үөскэтэр билигин үлэлиир сокуоннарга көннөрүүлэр киирдилэр. «Тулаайах оҕолору уонна төрөппүт көрүүтэ-истиитэ суох хаалбыт оҕолору олорор дьиэнэн хааччыйыы туһунан» СӨ Сокуонугар терминнэри «Российскай Федерацияҕа үөрэхтээһин туһунан» Федеральнай сокуоҥҥа туттуллар өйдөбүллэргэ уонна терминнэргэ сөп түбэһиннэрэр инниттэн уларытыылар киллэрилиннилэр. «Оҕо бырааптарын туһунан» СӨ Сокуонун 30 ыстатыйатыгар киирбит уларытыыларга сөп түбэһиннэрэн, өрөспүүбүлүкэ сиригэр-уотугар бастайааннай олорор эдэр ыалларга (кэргэнниилэр иккиэн 35 саастарын туола илик буоллахтарына, ону сэргэ 35 сааһын туола илик биир төрөппүттэн уонна сокуоннай сааһын туола илик оҕоттон турар ыалларга) РФ уонна СӨ сокуоннарынан көрүллэр судаарыстыба өйөбүлүн миэрэлэрэ оҥоһуллаллар.

Ил Түмэн пресс-сулууспатын
матырыйаалларынан.