Сокуону оҥорооччулар — терроризмы утары охсуһууга

Мунньахха РФ субъектарын былааһын сокуону оҥорор (бэрэстэбиитэллээх) уорганнарын салайааччылара, итэҕэл конфессияларын уонна Россия общественнай тэрилтэлэрин бэрэстэбиитэллэрэ кытыннылар.
Урут иһитиннэрилли­бити­нэн, Федерация Сэбиэтэ терроризмы утары охсуһууга аан дойдутааҕы уопсастыба күүһүн түмэргэ аан дойду бары парламеннарыгар ыҥырыы оҥорбута.
Федеральнай Мунньах үөһээҥҥи палаататын Бэрэссэдээтэлэ Валентина Матвиенко, холбоһуктаах мунньахха тыл этэригэр, дойдубутугар национальнай куттал суох буолуутун көмүскээһиҥҥэ уонна норуоттар икки ардыларынааҕы терроризмы утары охсуһууга киэҥ хамсааһыны үөскэтиигэ былаас уонна уопсастыба түмсүүлээх буолуулара, РФ Президенин үлэтин өйөөһүн наадалаахтарын өссө төгүл бэлиэтээтэ.
Валентина Матвиенко терроризмы утары охсуһууга норуоттар икки ардыларынааҕы сомоҕо фрону тэрийиигэ парламентарийдар оруолларыгар ураты болҕомтону уурда. «Биһиги бэйэбит сыһыаммытын партнердарбытыгар тиэрдэр сыалтан кыра да кыаҕы туһаныах тустаахпыт», – диэтэ кини.
Ону таһынан, Федерация Сэбиэтин спикерэ терроризм буруйдарын дьүүллүүр норуоттар икки ардыларынааҕы трибуналы үөскэтэр туһугар туруорсарын эттэ. «Фашизм байыаннай буруйдарын сууттаабыт Нюрнбергдааҕы процесс үлэтин саҕалаабыта бүгүн 70 сылын туолар. Киһи аймаҕы утары ынырыктаах буруйдары оҥорбут террористары уонна кинилэр хос моонньохторун тыйыстык сууттуур туһугар биһиги партнердарбытын кытта норуоттар икки ардыларынааҕы трибуналы үөскэтиини ситиһиэх тустаахпыт», – диэтэ Валентина Матвиенко.
Салгыы Госдума Бэрэссэдээтэлэ Сергей Нарышкин тылы ылла. Кини бэлиэтээбитинэн, сокуону оҥорооччулар нацияҕа куттал суох буолуутун хааччыйыыга правовой базаны өссө төгүл ырытан, гражданнары уонна тыын суолталаах объектары көмүскээһини күүһүрдэр туһугар барыны оҥоруохтаахтар. Госдума спикерэ террористарга хардарар миэрэлэр төһө көдьүүстээхтэрин сыаналыыр наадалааҕын туһунан этии оҥордо.
Федерация Сэбиэтин Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Ильяс Умаханов ааҕарынан, виртуальнай идеологическай ыҥырыылар уонна итэҕэл өйү сүүйүүтүн кэтэхтэригэр террористар бэйэмсэх интэриэстэрэ уонна байар баҕалара тураллар. «Дойду иһигэр терроризм күөдьүйүүтүн көрдүгэннэрин умулларар, ол иһигэр үбүлээһин ханаалларын барытын сабар туохтааҕар да суолталаах», — диэтэ кини.
ФС конституционнай сокуоннарга уонна судаарыстыбаннай тутууга кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Андрей Клишас этэринэн, Россияҕа үгэстийбит конфессиялар – православие, ислам, христианство, буддизм, иудаизм – бэйэлэригэр улахан гуманистическай ис хоһоонноохтор. «Бу итэҕэллэр төрдүлэригэр баар сүрүн идеялар – киһиэхэ, киһи олоҕор ытыктабыл… Хомойуох иһин, бүгүн ислам биһиги дойдубутугар, АХШ-гар, атын судаарыстыбаларга экстремистии идеологияны кытта бииргэ өйдөнүллэр. Онон экстремизми итэҕэлтэн уонна итэҕэл өйүттэн-санаатыттан, гражданнар итэҕэлгэ сыһыаннарыттан араарар олус суолталаах», – диэн бэлиэтээтэ сенатор.
ФС норуоттар икки ардыларынааҕы дьыалаларга кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Константин Косачев сокуону оҥоруу таһымыгар да, парламент дипломатиятын таһымыгар да икки соругу быһаарар наадалааҕын эттэ. «Бастакытынан, террору утары эйгэҕэ норуоттар икки ардыларынааҕы быраап уонна национальнай сокуоннар дьүөрэлэһиилэрин ситиһиэххэ, иккиһинэн, итинник бииргэ үлэлииргэ бэлэм бары судаарыстыбалары, ону сэргэ тэрилтэлэри, структуралары кытта киэҥ өрүттээх норуоттар икки ардыларынааҕы хардарыта бииргэ үлэлээһини хааччыйыыны ситиһиэхтээхпит», – диэн бэлиэтээтэ сенатор.
РФ Федеральнай Мун­ньа­ҕын икки палаататын холбоһуктаах мунньаҕын түмүгэр нэһилиэнньэни көмүс­кээһин өссө ордук көдьүүстээх систематын үөскэтиигэ Резолюция оҥоһуллуоҕа, ол төрүтүнэн терроризмы утары охсуһууга билигин баар миэрэлэри ырытыы уонна мунньах кыттыылаахтара киллэрбит этиилэрэ буолуохтара.

Александр Жирков: «Судаарыстыба сүрүн соруга – бэйэ дойдутугар нэһилиэнньэ эйэлээх олоҕун, хардарыта эрэнсиини хааччыйыы»

Бу тэрээһиҥҥэ кыттыытын түмүгэр Саха сирин парламенын спикерэ Александр Жирков манныгы бэлиэтээтэ: «Саха сирин дьоно бары Синай тумул арыытын үрдүнэн уонна Францияҕа террористар дьайыыларын сиэртибэлэригэр кутурҕан тылларын анаатылар. Терроризмы утары охсуһууга анаммыт Федерация Сэбиэтин уонна Госдума холбоһуктаах мунньаҕар икки куттал баарын туһунан этилиннэ. Бастакытынан, нэһилиэнньэ ортотугар куттаныы, ыһыллыы, балаһыанньаны хонтуруолга тутууга, нэһилиэнньэ олоххо сүрүн бырааптарын хааччыйыыга былаас күүһүгэр-кыаҕар эрэммэт буолуу быһыытын-майгытын үөскэтии. Иккиһинэн, нэһилиэнньэ ортотугар бэйэ-бэйэҕэ, итэҕэллэр уонна омуктар икки ардыларыгар эрэнсибэт буолууну күүркэтии. Террор идеологиятын тарҕатааччылар итиннэ суоттаналлар.
Саарбаҕа суох, маннык кэрээнэ суох охсууга түбэспит нэһилиэнньэлээх дойду, бастатан туран, бэйэтин гражданнарын көмүскээһин механизмнарын үөскэтиэхтээх. Ону сэргэ дойду иһигэр да, тас өттүгэр да дьон икки ардыларыгар хардарыта эрэнсиилээх сыһыаннары чөлүгэр түһэриигэ болҕомто уурар наадалаах. Сыччах кырыктаах буолуунан, күүһүнэн өттөйүүнэн ити проблема быһаарыллыбат. Манна террору тоҕо тардааччыларга кытаанах харданы биэрэр кыах эмиэ баар, ону сэргэ судаарыстыба сүрүн соруга – омугуттан уонна ханнык итэҕэли тутуһарыттан тутулуга суох бэйэ дойдуларыгар эйэлээх олоҕу, хардарыта эрэнсиини хааччыйыы».

Ил Түмэн пресс-сулууспата.

ФС уонна ГД официальнай саайтарын матырыйаалларынан.