Социальнай төлөбүрдэр аадырыстаах буолуохтара

«Биир ньыгыл Россия» фракциятыттан тыл этэригэр Госдума бюджекка уонна нолуоктарга кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Андрей Макаров парламеннааҕы оппозиция бюджекка көннөрүүлэри дьүүллэһиини «политическай шоуга кубулуппатыгар уонна дьон кыһалҕатыгар пиардамматыгар» ыҥырда. Кини бюджекка көннөрүүлэри ылбатахха, кризиһи утары былаан атын пууннара үбүнэн толоруллуохтара суоҕа диэн быһаарда. Көннөрүүлэр түмүктэригэр сөмөлүөтү уонна вертолету тутуу салаатыгар импорт солбуллуутугар анаан 21 млрд солк. ыытыллыаҕа. Тыа хаһаайыстыбатын сайдыытыгар эбии 20 млрд солк. ыытыахтара. Госдума туһааннаах кэмитиэтин баһылыга Николай Панков итинтэн астынар: быйылгы сылга тыа хаһаайыстыбатыгар судаарыстыбаннай программаны олоххо киллэриигэ уопсайа 202,7 млрд солк. туһаайыллыахтаах.

Үлэҕэ, социальнай политикаҕа уонна ветераннар дьыалаларыгар кэмитиэт салайааччыта Ольга Баталина быһаарбытынан, көннөрүүлэри көрүүгэ ороскуоттар бастакынан ханна тахсыахтаахтарын чопчулуур сорук турбута. Кини этэринэн, экономикаҕа ханнык да проблемалары аахсыбакка туран, пенсияҕа ананар үп сарбыллыбат, төттөрүтүн улаатар. Үлэ ырыынагар тыҥааһыны намтатыыга, эмп препараттарынан эбии хааччыллыыга эмиэ үп барыахтааҕа көннөрүүлэргэ киирбит.

Түмүгэр, сүнньүнэн «Биир ньыгыл Россия» өйөөбүтүн суотугар бюджет саҥардылынна – онтон атын фракциялар сөбүлэһэн куоластыыртан туттуннулар. Үп миниистирэ Антон Силуанов парламентарийдар «кризиһи утары» көннөрүүлэри ылыммыттарын иһин махтанна.

Бүгүн нэһилиэнньэни долгутар сүрүн теманан социальнай эйгэҕэ, үлэ ырыынагар кыһалҕалар бааллара буолар. Регионнарга айанныылларыгар депутаттар гражданнары кытта көрсөн, итини эт харахтарынан көрбүттэрин, кулгаахтарынан истибиттэрин туһунан Госдума спикерэ Сергей Нарышкин кэпсээтэ. Онон «Бырабыыталыстыба чааһыгар» үлэ уонна социальнай харалта миниистирэ Максим Топилин эмиэ ыҥырыллыбыта.

Миниистир эрэли сахпытынан, нэһилиэнньэ дохуоттарыгар инфляция, күүтүллүбүтүн курдук, оннук үлүгэр алдьатыылаах буолуо суоҕа. Үлэ министиэристибэтэ быйылгы сыл төрдүс кыбартаалыгар дьиҥнээх дохуоттар үрдүүллэрин билгэлиир. Ити иннинэ РФ Экономическай сайдыыга министиэристибэтигэр 2015 сылга РФ-ҕа дьиҥнээх хамнас 9,6% сарбыллыаҕа диэн сыаналаабыттара. «Маны биһиги, мин санаабар, туоратарбыт кыаллыаҕа, онон үтүө уларыйыыларга тахсыахпыт», – диэтэ Топилин.

Ону таһынан, миниистир үлэ ырыынагар балаһыаньа тупсарын туһунан депутаттарга иһитиннэрдэ. «Тохсунньуга-олунньуга үлэтэ суох буолуу таһыма үрдээн, тэтимэ улаатара көстүбүтэ, оттон кулун тутарга ити көрдөрүү 1% диэри намтаата. Муус устар бастакы нэдиэлэтин түмүктэринэн, муус устар 8 к. нэдиэлэтээҕи үүнүү – 0,1%», – диэтэ кини. Ону сэргэ миниистир толорута суох күҥҥэ үлэлээччи дьон ахсаана элбэҕин – 300 тыһ. киһини аһарарын, ааспыт сыллааҕар ити чиэппэринэн элбэҕин бэлиэтээтэ. Кинилэр социальнай төлөбүрдэргэ сыһыаннарын сыыйа уларытар санаалаахтарын, олор аадырыстаах буолуохтарын эттэ. Ол эбэтэр дьон наадыйыытынан төлөбүрдэргэ көһүү туһунан этиллэр. Бу сэрии ветераннарын уонна инбэлииттэрин таарыйыа суоҕа.

Ийэ хапытаалын программата сэҥээриини ылбытын уонна көдьүүстээҕин көрдөрбүтүн туһунан миниистир санатта. Ити программаны уһатыы туһунан быһаарыы кэлэр сылга ылыллыахтаах диэн ааҕар Топилин. Мунньах кэмигэр депутаттар программаҕа уларытыылары киллэрдилэр – дьиэ кэргэттэр ийэ хапытаалыттан 20 тыһ. солк. биирдэ ылаллара көҥүллэннэ. «Бу кризиһи утары миэрэ – ити төлөбүрү икки уонна онтон да элбэх оҕолоох Россия 4 мөлүйүөнтэн тахса дьиэ кэргэнэ ылар кыахтаныаҕа», – диэн быһаарда Сергей Нарышкин.

Пенсияҕа тахсар сааһы үрдэтии мөккүөрдээх темата эмиэ таарылынна. «Маныаха сыһыаннаах официальнай докумуоннар суохтар, араас чунуобунньуктар икки ардыларыгар хардарыта кэпсэтии барар», – диэтэ Топилин. Кини санаппытынан, сайдыылаах дойдуларга пенсияҕа тахсар саас 63-65 сыл таһымыгар олохтоммута, онно олох орто уһуна 80 сааһы аһарар. Россияҕа ити көрдөрүү билигин 71 сааска чугаһыыр. «Манан сибээстээн ханнык да ырытыыны ыытыа суохтаахпыт диэн этиллибэт. Нэһилиэнньэ итиннэ хайдах сыһыаннааҕын дьүүллэһиэххэ, барытын ыараҥнатан көрүөххэ наада», – диэн бэлиэтээтэ министиэристибэ баһылыга.

Сылга 1 мөл. солк. элбэх хамнастаах үлэлиир пенсионердарга пенсияларын төлөөһүнү тохтотор туһунан санааны олоххо киллэрэртэн бакаа аккаастаналларыгар Госдума туһааннаах кэмитиэтин чилиэннэрэ көрдөстүлэр. Бу миэрэ, Үлэ министиэристибэтэ сыаналыырынан, 220 тыһ. киһини таарыйыаҕа. Үлэҕэ уонна социальнай политикаҕа кэмитиэт баһылыга Ольга Баталина сыанабылынан, маннык быһаарыы экономическай көдьүүһэ дуона суох буолуоҕа, оттон социальнай содуллара – улахаттар.

«Российская газета» сайтын 2015 с. муус устар 13 к. таһаарыытыттан.