Киэн тутта ааттыыбын

Эбэм бииргэ төрөөбүт убайа Дмитрий Данилович Оллонов буолар. Кини сахалартан бастакы идэтийбит байыаннай. Дмитрий 1907 сыллаахха Уус-Алдан улууһун Түүлээх нэһилиэгэр төрөөбүт.

Кыһыл Аармыйаҕа 1932 сылтан бэриниилээхтик сулууспалыыр. Гитлеровскай Германия Сэбиэскэй Сойууска саба түһэригэр Оллонов батальона Арҕаа фроҥҥа, Белоруссия сиригэр Барсуковка дэриэбинэтин көмүскээн көрсөр. Тэҥэ суох кыргыhыыга батальон хамандыыра атаҕар таптардар да, кыргыс хонуутуттан туораабат. Киниэхэ Сож өрүс уҥа биэрэгэр, суоллар быhа охсуhар сүрүн сирдэрин көмүскүүр сорудах кэлэр. Дмитрий Оллонов механизированнай батальона элбэх киhитин, тиэхиньикэтин сүтэрдэр да, өcтөөх кимэн киириитин харгыстыыр. Онтон атаҕар бааhырбыт танкист сарсыардааҥҥы туманынан туhанан, Сож өрүһү харбаан туораан, өлөр өлүүттэн мүччү көтөр. Дмитрий Данилович госпитальга сытан, эмтэнэр. Онтон үтүөрэн тахсарын кытта И.В. Сталин аатынан Кыhыл Аармыйа байыаннай Академиятыгар үөрэххэ ыыталлар. Академиятын ситиһиилээхтик бүтэрэн, хапытаан званиеламмыт Оллонов КВ-9 диэн 47,5 тонналаах, 100 мм халыҥ куйахтаах, чааска 50 км айанныыр уонтан тахса танкалаах, 100 киhилээх гвардейскай рота хамандыырынан ананар. Сотору кини танковай ротата Сталинград кыргыhыытыгар 2 ыйы быhа сэриилэhэр, фельдмаршал Паулюс аармыйатын төгүрүйүүгэ кыттар. 1943 сыл сайын, аатырар Курскай Тоҕой кыргыhыытыгар кыттар. Ол сыл сэтинньитигэр кистэлэҥ докумуоннары танковай аармыйа ыстаабыгар У-2 самолетунан илдьэ баран истэҕинэ, өстөөх «мессершмитэ» атаакалаан, сөмөлүөттэрин уматар. Онуоха летчик умайа сылдьар сөмөлүөтү хортуоппуй бааhынатыгар сатабыллаахтык түhэрэн, тыыннаах ордоллор. 1944 сыл от ыйыттан 1945 сыл тохсунньу ыйга диэри Дмитрий Даниловиhы Магнитогорскай куоракка, үрдүкү бронетанковай оскуолаҕа үөрэххэ ыыталлар. Үөрэҕин бүтэрээт, 6-с танковай аармыйаҕа 1068 самоходнай артиллерийскай полка хамандыырын солбуйааччынан аныыллар. Онон III Украинскай фронт састаабыгар киирэн, Венгрияҕа, Австрияҕа сэриилэhэр, Вена куораты босхолоhор. Онтон кини полката II Украинскай фронт дьаhалыгар бэриллэр. 1945 сыл ыам ыйын 9 күнүгэр, Прага куоракка Дмитрий Данилович Оллонов танковай полката бастакынан тоҕу көтөн киирэн, Улуу Кыайыыны онно көрсөр.

Дмитрий Оллонов биһиги аймахха кыра эрдэхпититтэн улуу дьоруой, хорсун санаа, кыайыыга эрэл үтүө холобура буолар.

Геннадий Васильев,

алтыс ыҥырыылаах Ил Түмэн дьокутаата,

Манчаары Баһылай аатынан спорт

национальнай көрүҥнэригэр өрөспүүбүлүкэтээҕи киин дириэктэрин солбуйааччы